‘Durf op je bek te gaan’

Nederland heeft alles in zich om in de top 3 van start-up-hubs van Europa mee te draaien. Dat stelt Neelie Kroes, die zo’n tien weken geleden werd aangesteld als ‘special envoy’ – een soort ambassadeur voor start-ups in ons land. ‘De can-do mentaliteit die ik bij veel start-ups terug zie, zou heel Nederland moeten delen.’

Toen minister-president Mark Rutte en de minister van Economische Zaken Henk Kamp haar eind vorig jaar vroegen als speciale ambassadeur voor start-ups in Nederland bedankte Neelie Kroes in eerste instantie voor de functie. De twee vonden hun VVD-collega geknipt voor de functie, gezien haar enorme internationale netwerk, haar brede ervaring en vanwege het feit dat ze onorthodox durft te denken. Die combinatie maakte haar bij uitstek geschikt om een nieuwe generatie start-ups de kans te geven in Nederland hun talent te ontwikkelen, te innoveren en banen te creëren en de internationale groeiambitie aan te jagen en te ondersteunen. Maar de 73-jarige oud-Europarlementariër zat helemaal niet te wachten op de nieuwe functie en had heel andere plannen. “Ik was het stadium van Kaasmeisje zijn voorbij en was bovendien net ontsnapt uit een periode van elf jaar bureaucratie”, vertelde ze onlangs in een radiointerview op BNR. Maar het bloed kruipt blijkbaar waar het niet gaan kan – haar hart ligt bij startende, innovatieve bedrijfjes in de techsector – en toen bleek dat Rutte & Co aan al haar gestelde voorwaarden wilden voldoen, zei Kroes volmondig ja.

Nederland is volgens haar één van de meest ondernemende landen in de wereld en kent steeds meer succesvolle start-ups. “Maar onze ambitie moet verder reiken. We willen meer start-ups uit andere landen aantrekken en meer Nederlandse ondernemingen laten doorgroeien tot grote bedrijven met internationale allure.”

De komende anderhalf jaar zal Kroes – overigens onbetaald, haast zij zich om te zeggen – Nederland op de kaart zetten als dé Europese vestigingsplaats voor start-ups. De concurrentie is echter groot. Zo verwacht Silicon Allee (in Berlijn) 100.000 banen te creëren tegen 2020. In The Factory, een voormalige brouwerij, opereren succesvolle bedrijven als Zendesk, Soundcloud en 6Wunderkinder. Berlijn ontbeert echter nog wel de financiële infrastructuur van Silicon Roundabout, een cluster van 800 bedrijven in Londen dat kan profiteren van de nabijheid van de City, het financiële hart van de Engelse hoofdstad.

Ons land staat nu nog op de zevende plaats, dus er is werk aan de winkel om binnen anderhalf jaar een top-drie-notering te bemachtigen.

 

Nederland heeft een aantal belangrijke hightech-regio’s waar veel innovatieve bedrijfjes ontstaan en verder groeien. Zo heeft Amsterdam zich de laatste jaren ontwikkeld tot een aantrekkelijke locatie voor ontwikkelaars van apps en games. Waarom verwacht de overheid dat daaruit niet vanzelf een ecosysteem ontstaat dat zichzelf versterkt, à la Silicon Valley? “Nederland heeft alles in zich om in de top 3 van start-up hubs van Europa mee te draaien, samen met Londen en Berlijn. Zo hebben we tien tech regio’s waar gespecialiseerde kennis en ondernemerschap bij elkaar komen en interessante innovaties worden ontwikkeld. In een aantal gevallen doet Nederland mee in de wereldtop, denk aan de kennis van nanotechnologie in Twente, photonics in Brainport Eindhoven en computer science in Amsterdam. Hier ontstaan start-ups en hier worden ze groot.

De overheid heeft goed begrepen dat nieuwe banen voornamelijk voortkomen uit startende bedrijven en dat start-ups daarbij extra snel banen kunnen genereren. Daarom investeren partijen en overheden in deze tech regio’s. Dat is een langetermijninvestering waarin bedrijven, overheden en universiteiten, maar ook start-ups en hun investeerders meedoen. Als start-ups en hun investeerders zich bij elkaar vestigen en een interessante markt kunnen bereiken, dan trekt dit nieuwe start-ups en investeerders aan. Bovendien ontstaat er vaak toeleverende industrie en diensten omheen. Zo ontwikkelt een ecosysteem zich. Dat moet en kan de overheid niet gaan sturen, maar de overheid kan dit wel versterken.”

 

Wat is precies de toegevoegde waarde van StartupDelta? “Ik vergelijk mijn rol vaak met de sport curling. Ik ben die persoon die met de bezem hard op het ijs staat te boenen om de boel gladjes te laten verlopen. Het mag best wat ‘smoother’ allemaal. Niet alleen tussen de verschillende hubs, maar ook tussen de departementen en tot slot ook tussen de individuele start-ups. Ik probeer met mijn team een doorbraak te forceren bij processen die stroef lopen. We gaan aanjagen en verbinden.

Natuurlijk moet zo’n ecosysteem goed bereikbaar zijn, mag de regelgeving geen beperking vormen en moet ook de overheid haar data openstellen voor bedrijven om dit bijvoorbeeld te gebruiken voor apps en producten. Daarmee is de overheid een belangrijke ‘facilitator’. Doordat we in Nederland nu met meer dan 10 tech regio’s samenwerken, kunnen we onze kracht en successen ook laten zien in het buitenland. Deze krachtenbundeling om Nederland internationaal op de kaart te zetten is een van de hoofdpunten waarmee StartupDelta het verschil maakt.”

 

Hoe komt het dat het start-ups in Nederland nu nog vaak niet lukt om door te groeien? Wat zijn de belangrijkste obstakels en wat moet er in uw ogen veranderen? “Ondernemen is risico’s nemen. Start-ups zijn jonge ondernemingen, soms halen die het niet en soms veroveren ze de wereld, zoals Shapeways momenteel doet op het gebied van 3D-printen. Risicomijdend gedrag is dodelijk voor ondernemers, want alleen met vallen en opstaan kom je vooruit. In Nederland kom ik nog te veel tegen dat we vies kijken naar geklapte bedrijven en gefaalde initiatieven. Dat moet anders. De can-do mentaliteit die ik bij veel start-ups terug zie, zou heel Nederland moeten delen. Dan kunnen we ook iets doen aan de faillissementswet die in veel gevallen het opstaan na de val nog belemmert.”

 

Brainport bij Eindhoven en Veldhoven is de laatste jaren uitdrukkelijk gepositioneerd als centrum van innovatie en productontwikkeling rond IT. Waarom hebben u en uw team er niet voor gekozen om uw kantoor op die locatie te vestigen? Was de keuze voor het voormalige Marineterrein op het eiland Kattenburg in Amsterdam een inhoudelijke of een praktische keuze? “In Brainport Eindhoven gebeuren zeker fascinerende dingen en het is de geboorteplaats van veel bijzondere start-ups. Sinds ik tien weken geleden met StartupDelta begon ben ik er geregeld geweest en heb ik kennis gemaakt met veel start-ups en initiatieven. Datzelfde geldt voor Twente en Zuid-Holland. Het StartupDelta team is in Amsterdam gevestigd, maar verbindt alle tien de tech-regio’s in Nederland op gelijkwaardige wijze. Onze locatie in Amsterdam hebben we aangeboden gekregen door burgemeester Van der Laan en is onze uitvalsbasis. Minister Kamp zei eerder al dat hij Amsterdam als uithangbord zag om Nederland voor start-ups op de wereldkaart te krijgen. Er is gekozen voor de hoofdstad vanwege haar internationale uitstraling, sterke merk en aantrekkingskracht op jonge mensen en innovatieve bedrijven. Maar we kijken echt niet alleen naar Amsterdam.”

 

Er dreigt in Nederland de komende jaren een fnuikend tekort aan IT-professionals. Gaat dat geen problemen opleveren voor de start-ups die verleid worden zich in Nederland te vestigen – en dus voor het project StartupDelta? “Wist u dat in Nederland bijna alle start-ups op 90 minuten van elkaar bereikbaar zijn? Daarin zijn wij anders dan alle concurrenten in de wereld. Te samen vormen wij de StartupDelta en zijn we een speler van wereldformaat. Afgelopen jaren zijn we te bescheiden geweest om dit te vertellen en daardoor voor buitenlandse investeerders en internationaal talent niet zichtbaar genoeg geweest. Met StartupDelta wil ik Nederland terugzien in de top 3 van Europese startup-hubs. Op het gebied van durfkapitaal hebben we reeds een Europese top 3-positie, maar op het gebied van internationaal talent hebben we nog veel werk te doen. Door onszelf beter internationaal op de kaart te zetten zal talent ook eerder naar Nederland kijken wanneer zij een internationale baan in de IT nastreven. Door het Schengen-akkoord is het ook relatief eenvoudig om talent uit andere Europese landen hier naartoe te krijgen.

Maar u heeft gelijk dat de aandacht voor IT binnen het Nederlandse onderwijs omhoog moet. Ik ben groot voorstander om programmeren onderdeel te laten worden van het curriculum op basisscholen. Naast lezen, schrijven en rekenen moet het kloppen van code verplicht worden. Daarnaast moet informatica op het voortgezet onderwijs meer aandacht krijgen. Ik vind dat het bedrijfsleven hieraan ook een bijdrage moet leveren. Daarnaast moet ondernemerschap een prominentere rol krijgen binnen het middelbaar en hoger onderwijs.”

Tot slot: welk advies zou u start-ups in de techsector willen geven? “Durf op je bek te gaan. Durf daarvan te leren. En durf het ook te delen, bijvoorbeeld tijdens een ‘fuck up night’. En minstens zo belangrijk: waardeer iemand die ‘gefaald’ heeft en dus weet hoe het beter kan.”

Zes weetjes over StartupDelta

 Binnen StartupDelta werken overheden, kennisinstellingen, start-ups, financiers en bedrijven samen.  Het ministerie van Economische Zaken moet zorgen voor de randvoorwaarden om te kunnen starten en snel te groeien: financiering, passende regels en een nieuwe toelatingsregeling voor ambitieuze start-ups van buiten Europa. Gevestigde bedrijven kunnen zich bij StartupDelta aansluiten en zo start-ups helpen om door te groeien. StartupDelta werkt samen met bestaande start-up hubs in Nederland en met toonaangevende internationale hubs. Nederland kent meer dan tien hubs voor start-ups: Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Leiden, Utrecht, Twente, Delft, Wageningen, Brainport/Eindhoven, Groningen, Arnhem/ Nijmegen en Friesland en Limburg. (zie voor infographic www.startupdelta.nl). De unique selling points van Nederland zijn: veel hoogopgeleid, meertalig talent, goede infrastructuur, hoge kwaliteit van leven en hoge mate van beschermen intellectueel eigendom.

Tag

Onderwerp



Niet gevonden? Vraag het de redactie!

Heeft u het antwoord op uw vraag niet gevonden, of bent u op zoek naar specifieke informatie? Laat het ons weten! Dan zorgen we ervoor dat deze content zo snel mogelijk wordt toegevoegd, of persoonlijk aan u wordt geleverd!

Stel uw vraag