Big data: is het een hype of is het de toekomst?

Big data: hoog genoteerd in de top 10 strategische technologietrendseen van de meest kritische techtrendsde ‘next frontier’ voor innovatie. Is het een hype of is het de toekomst? Vanuit het vakgebied van business intelligence gezien lijkt het in ieder geval een trend om in de gaten te houden. Want als het de toekomst is, wat betekent dat dan voor de rol van de BI-specialist? En hoe kan de professional op het gebied van informatievoorziening zich hierop voorbereiden?

Business intelligence (BI) is het verzamelen, beschikbaar stellen en analyseren van gegevens uit verschillende bronnen (eventueel gecombineerd in een datawarehouse) ten behoeve van operationele en strategische beslissingsondersteuning. De BI-specialist vervult een belangrijke rol in de vertaalslag van informatiebehoefte naar managementrapportage. De rapportage geeft inzicht in de stand van zaken en is gebaseerd op historische data, vastgelegd in gestructureerde databases.

Big data
Steeds meer organisaties hebben te maken met big data. Big data worden gekarakteriseerd door de drie V’s: data met een hoger volume, velocity (snelheid) en variety (variatie) dan de traditionele BI-tools kunnen verwerken.

Door de lage kosten van dataopslag en de toename van het aantal informatiebronnen, groeit de hoeveelheid aan beschikbare data exponentieel. Het gebruik van internet, smartphones en sociale media zorgen voor een sterke groei in met name ongestructureerde data. Foto’s, video’s (YouTube/vlogs), spraak en vrije tekst zijn online ruimschoots beschikbaar. Dit zijn externe bronnen vol extra waardevolle informatie waar de bestaande BI-tools niet mee overweg kunnen. Deze exponentiele groei vereist daarom een nieuwe benadering, zowel van de technologie als op strategisch niveau.

Technologie
Het opslaan, verwerken en analyseren van grote hoeveelheden data met opensourcesoftware (vrij te gebruiken software waarbij de gebruiker ook de mogelijkheid heeft om ontwikkelaar te zijn); nieuwe programmeertalen; het online delen van complexe algoritmes voor voorspellende modellen; een Googlezoekopdracht geven met een foto als zoekterm.

Dit is slechts een greep uit de technologische ontwikkelingen die het mogelijk maken om de ongestructureerde big data om te zetten naar informatie. Met machine learning, spraak-, tekst- en beeldherkenning kan de computer bovendien zelf leren, en verbanden zien die wij als mens niet kunnen zien.

Zo maakt een BI-specialist in een ziekenhuis nu bijvoorbeeld een overzicht van de bedbezetting met gegevens over wanneer er (in het verleden) een tekort was aan bedden of personeel. Maar met nieuwe technologie en uitbreiding met ongestructureerde data (foto’s, uitslagen, notities) kan een voorspellend model voor de verwachte verblijfsduur van patiënten in de toekomst ondersteunen bij het vooraf inspelen op veranderende omstandigheden. Of denk aan Watson For Oncology, het cognitieve platform dat medisch specialisten en patiënten kan ondersteunen bij het kiezen van de meest passende behandeling.

Strategie
De technologische uitdagingen van het gebruik van big data zijn onmiskenbaar, maar de uitdagingen op managementniveau zijn wellicht nog groter.

Want waar is het bewijs dat big data de prestatie van de organisatie zal verbeteren? Er lijkt soms meer vertrouwen te zijn in besluitvorming op basis van intuïtie en ervaring dan in keuzes en verbeteringen gebaseerd op data (data-driven mindset). Dit vraagt een nieuwe benadering, van ‘wat denken we?’ naar ‘wat weten we?’.

Om strategische voordelen te kunnen behalen, is het belangrijk dat het gebruik van data een onderdeel is van de cultuur en van de strategie van de organisatie. Er dient op management- en bestuursniveau nagedacht te worden over het doel van het gebruik van big data. De BI-specialist heeft hier een rol in het signaleren van de mogelijkheden, en in het vertalen van de informatiebehoefte naar de meest geschikte toepassingen voor de organisatie.

Privacy
Met de inwerkingtreding van een nieuwe dataprotectierichtlijn (AVG/GDPR) gelden er vanaf mei 2018 nieuwe spelregels voor het omgaan met persoonsgegevens. Een weloverwogen omgang met persoonsgegevens in algemene zin is een noodzakelijke voorwaarde voor een verantwoorde benadering van bigdata-toepassingen. Dit vereist om bij de verwerking van gegevens helder te zijn over het doel waartoe de verwerking dient. Dit is een onderwerp waarmee de BI-specialist in toenemende mate rekening moet houden bij het beschikbaar stellen van informatie. 

Competenties
Uit een textmining (vrijetekstanalyse)-onderzoek naar verschillen tussen vacatureteksten voor respectievelijk ‘traditionele’ BI-specialisten en data scientists (analisten die zich specifiek bezighouden met analyse van big data), blijkt dat er veel overeenkomsten zijn in de gevraagde competenties. Businesskennis, analyse, datavisualisatie, projectmanagement en databasebeheer zijn onderwerpen die voor beide functies worden gevraagd. Naast de kennis van specifieke analysetools is er bij vacatures voor de data scientist vraag naar kennis over machine learning, kwantitatieve analyse, softwareontwikkelingskills en statistische kennis. Voor de analyse van big data lijken dus aanvullende competenties te worden gevraagd.

Uit dit onderzoek blijkt ook dat het aantal zoektermen in Google voor ‘BI’ afneemt af, terwijl ‘big data’ inmiddels veel vaker als zoekterm wordt gebruikt. Dit is een indicatie voor de populariteit.

Klaar voor de toekomst?
De mogelijkheden voor toepassingen van big data zijn aanzienlijk. Dit besef groeit en zal in de toekomst verder uitbreiden. De informatiebehoefte in organisaties gaat veranderen en de BI-specialist zal andere vragen krijgen. Daarbij valt te denken aan het meedenken over nieuwe technologieën, het in toenemende mate rekening houden met de aangescherpte privacywetgeving, het analyseren van ongestructureerde data en de overgang van retrospectieve rapportage naar predictive analytics.

Nu is het moment voor een opleiding of online training om ervaring op te doen met nieuwe analysetools, programmeertalen en modellen. Zorg dat de basis van het huidige BI-proces op orde is en denk alvast na over mogelijke toepassingen in de organisatie. Welke ongestructureerde data kunnen worden benut? Wat zijn bruikbare onderwerpen voor een voorspellend model? En hoe kan big data daadwerkelijk waarde toevoegen?

De vertaalslag van data naar informatie wordt complexer als er steeds meer data beschikbaar zijn. Dit maakt dat de nu al gevraagde competenties zoals businesskennis, databasebeheer en datavisualisatie nog veel relevanter worden. De BI-specialist die dit beheerst, is klaar voor de toekomst. Klaar voor een nog leukere rol als BI-specialist 2.0.

Linda Kooiman werkt als Business Intelligence Specialist bij het Spaarne Gasthuis in Hoofddorp. Zij houdt zich vanuit haar bedrijfseconomische achtergrond bezig met data en processen. Kooiman werkte in diverse rollen op het gebied van business analyse in verschillende soorten organisaties.

Tag

AVG

Onderwerp



Niet gevonden? Vraag het de redactie!

Heeft u het antwoord op uw vraag niet gevonden, of bent u op zoek naar specifieke informatie? Laat het ons weten! Dan zorgen we ervoor dat deze content zo snel mogelijk wordt toegevoegd, of persoonlijk aan u wordt geleverd!

Stel uw vraag