Blauwdruk voor managen nieuwe IT

Eind vorig jaar heeft de Open Group een nieuwe standaard op de markt gebracht: een referentiearchitectuur voor het managen van IT. Deze architectuur is tot stand gekomen in samenwerking met diverse IT-organisaties en -leveranciers. Met als doel: geïntegreerde oplossingen waarmee de gehele IT-keten beheerst kan worden. Er moet nog veel gebeuren, maar het begin is er, zegt Rob Akershoek.

De dynamiek in het IT-landschap is afgelopen jaren enorm toegenomen. IT-organisaties moeten worden klaargestoomd om de nieuwe IT te kunnen besturen. De nieuwe IT-organisatie wordt gekenmerkt door geïntegreerde IT-processen en -tools waarbij het continu verbeteren van de dienstverlening in het DNA is opgeslagen.

De interne IT-organisatie zal zich hierbij moeten transformeren tot een service-broker die in staat is om diensten van vele externe serviceproviders in te kopen, te integreren en vervolgens aan te bieden aan de business. Daarbij worden tevens nieuwe manieren van werken ingevoerd zoals DevOps, Lean, agile en Continuous Delivery. Men moet bovendien tijdig kunnen inspelen op allerlei nieuwe ontwikkelingen zoals Bring-Your-Own-Device (BOYD), Software Defined Networking (of nog beter: Service Defined Enterprise), Big Data, Internet of Things, mobility, Infrastructure as code et cetera. Tegelijkertijd moet de gehele IT-infrastructuur worden getransformeerd naar een hybride vorm bestaande uit interne en externe clouddiensten, zoals Saas, Paas en Iaas.

Er staat dus een enorme uitdaging te wachten voor de IT-organisatie. De huidige situatie bij de gemiddelde IT-organisatie staat echter in schril contrast met de eisen die aan de nieuwe dienstverlening worden gesteld. De IT-organisatie heeft vele ITIL-processen geïmplementeerd en daarbij zijn tientallen (zo niet meer dan honderd) IT-managementtools uitgerold om de IT-taken te ondersteunen. Denk bijvoorbeeld aan een CMDB, helpdesksysteem, monitoringtools, projectmanagementsysteem, enterprisearchitectuurtool, development- en testmanagementtools, deploymenttools, securitytools, self-service-portal, identitymanagement.

Ondanks de ITIL-best practices en de vele IT-managementtools heeft men de IT-dienstverlening nog steeds niet onder controle. IT-tools zijn niet of nauwelijks geïntegreerd. Kosten van IT zijn nog steeds niet inzichtelijk. Men heeft moeite om de SLA’s met de business en leveranciers meetbaar te maken. Samenwerking en integraties met externe IT-serviceproviders is problematisch. Kenmerkend zijn daarbij nog steeds de vele handmatige IT-activiteiten die niet of nauwelijks worden ondersteund door hulpmiddelen anders dan spreadsheets en e-mail. Men kan eigenlijk wel concluderen dat de huidige IT-organisatie haar dienstverlening nog niet goed onder controle heeft.

Antwoord

Huidige best practices als ITIL schieten blijkbaar nog te kort om voor al deze uitdagingen een oplossing te bieden. Als antwoord hierop heeft de Open Group een nieuwe werkgroep onder de naam IT4IT-forum opgericht. De Open Group is een internationale organisatie die in samenwerking met bedrijven en leveranciers diverse standaarden ontwikkelt zoals bijvoorbeeld TOGAF voor enterprise-architectuur. Het IT4IT-forum is opgezet door IT-organisaties en IT-leveranciers (waaronder Shell en HP) om gezamenlijk met afnemers en aanbieders tot een standaard-IT-managementmodel te komen dat het mogelijk maakt om de nieuwe IT optimaal te kunnen besturen.

IT4IT is een acroniem dat staat voor alle IT die men nodig heeft om de IT-dienstverlening te kunnen managen. Met andere woorden: gebruik IT om IT-management te automatiseren.

De IT4IT-referentiearchitectuur geeft een integrale beschrijving van alle IT-functies over de gehele levenscyclus van IT-diensten, dus inclusief ontwikkeling en beheer. Het referentiemodel kan gebruikt worden als blauwdruk hoe de IT-organisatie moet werken en hoe de diverse IT-taken kunnen worden ondersteund door een geïntegreerde set aan IT-managementtools.

De IT-wereld kent al vele best practices en modellen zoals ITIL, COBIT, CMMI, ASL en diverse ISO-standaarden. De vraag is wat de toegevoegde waarde is van IT4IT in dit overvolle speelveld. Als eerste moet gezegd worden dat de IT4IT-referentiearchitectuur niet moet worden gezien als vervanging van bestaande modellen zoals ITIL of Scaled Agile Framework (SAFe). IT4IT is een aanvulling op huidige best practices om te komen tot praktische handvatten voor de implementatie van IT-management met producten van leveranciers. IT4IT is ontstaan vanuit een architectuurvisie om te komen tot een blauwdruk van de IT-dienstverlening. Met andere woorden: het definiëren van een architectuur bestaande uit een combinatie van organisatie, IT-processen, informatiemodel en tools.

Daarnaast richt IT4IT zich niet, zoals ITIL, op processen maar op het besturen van integrale ketens op basis van value streams (waardestromen). Een belangrijk aandachtspunt daarbij is integratie tussen IT-activiteiten, data en tools. Het draait om het optimaliseren van de chain van processen en tools om de IT-diensten te ontwikkelen en te beheren. ITIL geeft bovendien te weinig houvast voor het daadwerkelijk implementeren van IT-processen, daarbij ondersteund door geautomatiseerde IT-managementtools. Daarnaast ontbeert ITIL een aantal essentiële processen zoals enterprise-architectuur en -development, die vooral in nieuwe IT volledig geïntegreerd moeten worden, zoals bij DevOps.

IT4IT moet uiteindelijk een leidraad vormen hoe men de IT-value streams kan inrichten, voorzien van de juiste geautomatiseerde IT-middelen om besturing en levering optimaal mogelijk te maken. Het is ook bedoeld als praktisch instrument om gezamenlijk met leveranciers van IT-tools tot standaard-toolinrichting en integraties te komen, wat vandaag de dag een nagenoeg onmogelijke opgave is.

Waardestromen

De IT4IT-referentiearchitectuur bestaat uit enkele value streams en supportactiviteiten zoals weergegeven in de figuur (zie kader). Elke waardestroom is in detail uitgewerkt in de IT4IT-blauwdruk. De supportactiviteiten bieden ondersteuning over de diverse IT-value streams heen. Iedere waardestroom beschrijft een keten van functies en informatiestromen die in samenhang ontworpen en uitgevoerd moeten worden.

Hoe nu verder? Eind vorig jaar is de eerste versie van de IT4IT-referentiearchitectuur gepubliceerd. Maar er zal nog veel moeten gebeuren in de werkgroepen om specifieke onderwerpen in detail uit te werken. Denk bijvoorbeeld aan het definiëren van standaardkoppelvakken tussen IT-serviceproviders zoals voor het uitwisselen van incidenten en configuratiegegevens. Daarnaast is het van belang dat leveranciers van IT-managementtools, zoals HP, IBM, Microsoft, ServiceNow, BMC, SAP en VMware, ervoor gaan zorgen dat de ontwikkeling van hun tools in lijn komt met de IT4IT-architectuur van de Open Group.

Een IT-organisatie heeft eigenlijk een centraal aanspreekpunt nodig voor IT4IT. Denk aan een IT4IT-diensteigenaar en -architect, die in staat is om gezamenlijk met de diverse IT-afdelingen (en proceseigenaren) te komen tot een blauwdruk of doelarchitectuur, die aangeeft hoe de toekomstige IT-organisatie er qua processen, tooling en data uit moet zien. Als eerste zou de IT-organisatie eens moeten kijken hoe men op dit moment de door IT4IT benoemde functionele componenten en IT-value streams heeft ingericht. Denk aan het in kaart brengen van de huidige IT-werkstromen (en processen) en het inventariseren van de daarbij in gebruik zijnde IT-managementtools. Vervolgens kan men met behulp van de IT4IT-blauwdruk een transformatieplan opstellen om de IT-organisatie te transformeren en klaar te maken voor de nieuwe IT.

Vier IT4T-waardestromen

 

1. Strategy to Portfolio (S2P)

Deze value stream beschrijft de keten aan activiteiten die nodig is om de IT-strategie en businessplannen te vertalen in een portfolio van IT-diensten. Het gaat hierbij om het optimaliseren van het IT-portfolio ter ondersteuning van de bedrijfsdoelstellingen. Denk aan het vervangen of rationaliseren van het applicatieportfolio en het tijdig identificeren en definiëren van nieuwe diensten die op de IT-roadmap moeten staan.

2. Requirement to Deploy (R2D)

In deze waardestroom gaat het om de gehele werkstroom vanaf het definiëren van requirements (denk aan een feature of user story), het managen van de backlog, het prioriteren, plannen en uitvoeren van ontwerpen, bouwen, testen en vervolgens de daadwerkelijke release in productie van de nieuwe of aangepaste IT-dienst. Het gaat daarbij om het snel, efficiënt en effectief ontwikkelen en in productie nemen van wijzigingen. Diverse processen en tools moeten hierbij worden geïntegreerd, zoals requirementsmanagement, projectmanagement, development, testmanagement, release- en deploymentmanagement.

3. Request to Fulfill (R2F)

Bij deze IT-value stream gaat het om het gehele proces van: een aanvraag uit een dienstencatalogus, zorgen voor de juiste autorisaties en het coördineren van de uitlevering of activering van de dienst. Het betreft hier bijvoorbeeld het aanvragen van toegang tot bedrijfsapplicaties, een nieuwe werkplek of het aanvragen van een IT-infrastructuur zoals een cloudomgeving. Hierbij gaat het om het volledige proces van aanvragen, uitleveren inclusief het meten van gebruik tot en met het deactiveren van het abonnement.

4. Detect to Correct (D2C)

Deze waardestroom zorgt voor het bewaken van de operationele dienstverlening, het signaleren van eventuele afwijkingen en vervolgens het coördineren en uitvoeren van alle benodigde herstelwerkzaamheden. Dit betreft eventuele verstoringen (denk aan events/incidenten), ongeautoriseerd gebruik of andere afwijkingen ten aanzien van IT-policies. Denk aan functies als het automatisch herstellen van de IT-dienstverlening of het voorkomen van verstoringen door proactief aanpassingen door te voeren.

Tag

Onderwerp



Niet gevonden? Vraag het de redactie!

Heeft u het antwoord op uw vraag niet gevonden, of bent u op zoek naar specifieke informatie? Laat het ons weten! Dan zorgen we ervoor dat deze content zo snel mogelijk wordt toegevoegd, of persoonlijk aan u wordt geleverd!

Stel uw vraag