Digitale overheid

Digitale overheid
De Nederlandse overheid wil een digitale overheid zijn. Met online zaken doen wil de overheid efficiëntie verhogen en regeldruk verminderen. Een digitale overheid betekent voor ons als informatieprofessionals dat iedere burger te maken heeft of krijgt met de systemen die wij voor de overheid maken.
In april woonde ik met ongeveer honderd andere IT-professionals een iPoort-seminar bij waar de nationale ombudsman Alex Brenninkmeijer een van de sprekers was. Volgens Brenninkmeijer is de digitale overheid meer en meer een feit doordat grote diensten als de Belastingdienst en het UWV steeds meer taken automatiseren. De overheid bedient de burgers daardoor steeds meer via hun beeldscherm. Vertrouwen op de systemen van de overheid en vertrouwen in diezelfde overheid gaan dan ook hand in hand. De burger mag van de overheid verwachten dat de gegevens die hij of zij invult goed aankomen, dat de gegevens alleen daar aankomen waar ze horen, dat het duidelijk is voor welke doel ze gebruikt gaan worden, dat ze dan ook voor dat doel gebruikt worden en dat fouten gecorrigeerd kunnen worden.
Brenninkmeijer gaf aan dat hij door zijn werk de sterke indruk heeft dat er bij het vertrouwen van de burger in de digitale overheid nog een wereld valt te winnen. En op zijn website zie ik inderdaad schokkende voorbeelden van situaties die het vertrouwen in de digitale overheid niet direct vergroten. Het rapport over de jarenlange fraude met de identiteit van Ron Kowsoleea is zo’n ijzingwekkend voorbeeld. Deze zakenman werd op vliegvelden en andere plaatsen talloze malen aangehouden. Zelfs de FIOD viel bij hem binnen met een groot aantal gewapende agenten, waarvan zijn kinderen van 7 en 3 jaar oud getuige waren. Dit alles omdat hij ten onrechte als een gevaarlijke misdadiger in de systemen van diverse overheden was geclassificeerd. Een recent en even afschuwelijk voorbeeld is de zelfmoord van Alexander Dolmatov in een Rotterdams detentiecentrum. De Rus was vastgezet op basis van onjuiste informatie in de systemen. In het onderzoek dat volgde op zijn dood concludeert de Inspectie Veiligheid en Justitie dat ‘de systemen, procedures en formulieren in de praktijk te vaak summiere, onduidelijke en soms zelfs onjuiste informatie bevatten en dat ze onderling onvoldoende accuraat en actueel op elkaar aansluiten.’ Beide voorbeelden zijn ontluisterend en tonen aan hoe moeilijk het is om eenmaal onjuist ingevoerde gegevens te verwijderen uit een groot aantal automatisch gekoppelde systemen.
Brenninkmeijer zei ook dat ‘wij informatieprofessionals een groep van ingewijden zijn die in een eigen wereld leven’. Wij gaven hem daartoe tijdens het seminar ook alle aanleiding: ik zag hem regelmatig zijn wenkbrauwen fronsen bij termen als ‘DSDM’, ‘agile’ en ‘scrum’.
Naar aanleiding van zijn presentatie bleef ik zitten met de vraag hoe wij als informatieprofessionals kunnen bijdragen aan een digitale overheid die alle burgers vertrouwen geeft en zo min mogelijk mensen buitensluit. Ik ben bang dat we er niet aan ontkomen een groep van ingewijden te blijven. Gebruik van terminologie is ook gewoon vakkennis, en een zeker jargon is onontbeerlijk voor professionals in alle vakgebieden, dus ook voor de informatieprofessional 3.0. Maar zelfs als een groep ingewijden mogen we niet in een eigen wereld leven. We moeten voortdurend beseffen voor wie we de systemen eigenlijk maken. De informatieprofessional die dit doet denkt verder dan de specificaties voor een bepaalde applicatie of koppeling, weet welke rol IT speelt in de vertrouwensrelatie tussen overheid en burgers, en neemt de verantwoordelijkheid om systemen te maken voor alle burgers. Alleen wanneer wij als deskundige ingewijden deze verantwoordelijkheid voelen en nemen kan de digitale overheid slagen, en mogen wij ons informatieprofessional 3.0 noemen.
Prof. dr. Lineke Sneller RC is hoogleraar Toegevoegde waarde van IT aan de Nyenrode Business Universiteit.
E-mail: l.sneller@nyenrode.nl

Tag

Onderwerp



Niet gevonden? Vraag het de redactie!

Heeft u het antwoord op uw vraag niet gevonden, of bent u op zoek naar specifieke informatie? Laat het ons weten! Dan zorgen we ervoor dat deze content zo snel mogelijk wordt toegevoegd, of persoonlijk aan u wordt geleverd!

Stel uw vraag