Flexibel opleidingsaanbod als antwoord op mismatch ICT arbeidsmarkt

Het aantal ICT-vacatures blijft stijgen, terwijl het aanbod van goed gekwalificeerde ICT’ers achterblijft. Het bedrijfsleven ervaart deze krapte op de arbeidsmarkt als een rem op de groei. Hoe gaan bedrijven om met dit tekort aan gekwalificeerd personeel? En welke rol zien zij voor een hogeschool als het gaat om het opleiden of omscholen van medewerkers? Hogeschool Utrecht gaf marktonderzoeksbureau NIDAP opdracht voor een kwalitatief onderzoek naar de opleidingsbehoeften van bedrijven in regio Midden-Nederland.

“Als hogeschool willen we bijdragen aan het oplossen van de tekorten aan medewerkers in de ICT sector,” stelt Jan Bogerd, voorzitter College van Bestuur bij Hogeschool Utrecht. “De ICT-marktmonitor van het UWV voorspelt voor 2016 een tekort van 5.000 tot 7.000 ICT’ers. Het gaat dan vooral om ICT’ers op hbo-niveau. Tegelijkertijd zien we dat werkgevers steeds hogere eisen stellen aan ICT-medewerkers, een overgrote meerderheid vraagt meer dan drie jaar werkervaring. Omdat de ontwikkelingen in de ICT-wereld razendsnel gaan, dreigt voor ICT’ers met een kennisachterstand werkloosheid. Volgens het UWV zijn er nu al zo’n 6000 werkzoekende ICT’ers, 60 procent daarvan is ouder dan 45. Deze mismatch wilden we aan bedrijven voorleggen. Welke oplossingen zien zij? Wat ondernemen zij zelf en wat kan daarbij de mogelijke rol zijn voor hogescholen als aanbieder van deeltijdopleidingen en -cursussen?” In opdracht van de HU interviewde marktonderzoeksbureau NIDAP stakeholders bij werkgevers in Midden-Nederland. Onder andere Rabobank, Prorail, reclassering Utrecht, maar ook UWV, RAI, en de Rijks-CIO werkten aan de interviews mee.

Kwantitatieve én kwalitatieve mismatch
Een opvallende uitkomst van het onderzoek is dat ICT-werkgevers naast een kwantitatieve mismatch, ook een kwalitatief probleem zien. De technologie, maar ook de wijze waarop ICT wordt ingezet door bedrijven, verandert snel. Dat vraagt om een ICT-workforce die zich voortdurend blijft ontwikkelen. Daarbij neemt de vraag naar specialisten toe. Denk aan developers, testers, securityspecialisten, data- en business-analisten.
Om met het tekort aan ICT’ers om te gaan, zetten werkgevers hun ICT-professionals efficiënter in. Zo worden juniors begeleid door senior-medewerkers en proberen werkgevers vroeg in beeld te komen bij ICT afgestudeerden, door al tijdens hun opleiding via hogescholen contact te leggen. Verder investeren bedrijven veel in korte opleidingen en trainingen voor hun ICT-personeel. Deze zijn vooral gericht op verhoging van de directe inzetbaarheid van medewerkers. Ontwikkeling van soft skills en het beter leren samenwerken zijn daarbij belangrijke thema’s. Werkgevers zijn in toenemende mate op zoek naar medewerkers die zelf het initiatief nemen om bij te blijven. Daarmee wordt de competentie om continu bij te leren, steeds belangrijker voor mensen werkzaam binnen de ICT.

Zachte competenties
Hogescholen hebben volgens werkgevers vooral de taak om studenten voor de langere termijn een brede conceptuele basis mee te geven die hen helpt nieuwe technologieën snel te doorgronden en optimaal in te zetten. Ook de ontwikkeling van zachte competenties wordt erg belangrijk gevonden. Denk aan communicatieve vaardigheden, samenwerken met niet-ICT’ers, het omgaan met feedback en het adviseren van klanten. Daarnaast is er veel behoefte aan strategische kennis van ICT en begrip van de business.
Hogescholen moeten vooral niet gaan concurreren met de commerciële opleiders die meer gericht zijn op certificeringstrajecten en specifieke soft- en hardware, geven de respondenten die deelnamen aan het onderzoek aan.

Korte en effectieve opleidingstrajecten
Werkgevers zien de noodzaak om ICT’ers van mbo naar hbo-niveau op te scholen. Juist hbo’ers krijgen immers te maken met veranderende eisen aan hun vakkennis en competenties. De werkgevers zijn echter niet bereid in deeltijdbacheloropleidingen te investeren. Bedrijven hanteren een scope van drie, vier maanden - dat is de termijn waarop een opleiding het bedrijf rendement moet opleveren. Een volledige vierjarige bacheloropleiding duurt werkgevers dan te lang.
Wel zien bedrijven iets in kortere opleidingen waarbij er goede aansluiting is met de werkpraktijk, actuele kennis en competenties.

Investeren
De bereidheid van werkgevers om te investeren in masters of kortere cursussen op masterniveau is groter. Daarmee kunnen werknemers hun strategische kennis vergroten en zijn ze voor werkgevers breder inzetbaar. Ook zien werkgevers perspectief in het omscholen van zij-instromers. Deze groep brengt waardevolle werkervaring in en heeft al de competenties die nodig zijn in het bedrijfsleven. Een korte, intensieve opleiding voor deze groep zou moeten voorzien in het bijbrengen van specifieke relevante conceptuele ICT-vakkennis.

 

Onderwijs blijft vernieuwen
De conclusies van het NIDAP-onderzoek verrassen Anita Bosman, opleidingsmanager post-initieel ICT-onderwijs niet: ”De uitkomsten bevestigen de weg die wij als HU inmiddels zijn ingeslagen. Wel blijkt nu dat werkgevers nauwelijks op de hoogte zijn van ons vernieuwde post-initieel onderwijs. Daar moeten we aan gaan werken.”
De HU is al een tijd bezig met de transitie van meerjarige ICT-opleidingen naar korte opleidingstrajecten over actuele thema’s op het snijvlak van ICT en bedrijfsstrategie. Bijvoorbeeld op het terrein van securitymanagement, business analytics en big data, enterprise-architectuur en procesmanagement. Dit zijn korte flexibele opleidingen, opgebouwd uit masterclasses van twee à drie maanden. De masterclasses zijn los te volgen, maar ook te stapelen tot een post-hbo- of masterdiploma. De onderwerpen van de cursussen zijn in samenwerking met het lectoraat en gerenommeerde ICT-bedrijven ontwikkeld om de goed aan te laten bij de actualiteit.

Omscholing voor werkzoekenden
Inmiddels is de HU ook actief in omscholing en start in navolging van de Hogeschool van Amsterdam dit jaar met het project ‘Make IT work’. Werkzoekende hoogopgeleiden uit andere richtingen dan IT krijgen daarin de kans op een baan door een fulltime omscholingstraject te volgen met behoud van uitkering. Zowel Hogeschool Utrecht en bedrijven als deelnemers nemen een (klein) deel van de kosten voor hun rekening.

Hybride docentschap
Voor de nabije toekomst is het belangrijk om ook iets aan het tekort aan ICT-docenten te doen, vindt Bosman. “We starten daarom met korte trajecten voor ICT-professionals die zich willen voorbereiden op het ‘hybride docentschap’: een baan als docent in het hbo naast een baan in de ICT. Deelnemers aan dit programma kunnen hun ICT-kennis inhoudelijk actualiseren en ontwikkelen daarnaast educatieve vaardigheden om aan de slag te kunnen als docent. Tijdens de opleiding kunnen de aspirant-docenten bij de hogeschool stage lopen en intervisie krijgen.”

 

Voor meer informatie:  www.moi.hu.nl of Anita Bosman: anita.bosman@hu.nl

 

 

 

Tag

Onderwerp



Niet gevonden? Vraag het de redactie!

Heeft u het antwoord op uw vraag niet gevonden, of bent u op zoek naar specifieke informatie? Laat het ons weten! Dan zorgen we ervoor dat deze content zo snel mogelijk wordt toegevoegd, of persoonlijk aan u wordt geleverd!

Stel uw vraag