Green IT @ Rabobank

Green IT @ Rabobank
Leveranciers, gebruikers en andere stakeholders vinden maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) belangrijk. Maar hoe vul je dat als bedrijf of als medewerker concreet in? Dit artikel beschrijft een praktijkcase: Green IT @ Rabobank.
Evert Bloemendal
Sinds het midden van de jaren negentig staat duurzaamheid expliciet op de agenda bij de Rabobank. En sinds 2009 vormt MVO een integraal onderdeel van de (half-) jaarverslagen van de bank. Behalve over de financiële resultaten legt de Rabobank ook verantwoording af over de (mondiaal) maatschappelijke rol en activiteiten. Ook bij Rabobank Groep ICT staat MVO al lange tijd op de agenda. In het begin met name vanuit de invalshoek van maatschappelijke activiteiten, zoals het ondersteunen van medewerkers bij vrijwilligerswerk, sponsoring en donatie van afgeschreven ICT-apparatuur (met name pc’s). Sinds 2007 vormt MVO in zijn volle breedte een integraal onderdeel van het ICT-beleid, waarvan energiebesparing een belangrijk speerpunt is. Rabobank Groep ICT benadert MVO (green IT) vanuit drie invalshoeken: beleid en identiteit, maatschappelijke betrokkenheid en interne bedrijfsvoering.
Beleid en identiteit

Besturing en organisatie

MVO (green IT) is geborgd in de Directie Groep ICT met als MVO-portefeuillehouder de Directeur ICT Beheer & Exploitatie. Daarnaast is er een CSR Officer (CSRO) aangesteld, die aan de Directie Groep ICT rapporteert over MVO. De CSRO formuleert het ICT-MVO-beleid en doelstellingen en zorgt voor inzicht, overzicht en coördinatie van alle MVO-activiteiten (die voor het overgrote deel in de lijnorganisatie plaatsvinden of hun uitwerking vinden). Dit omvat ook de interne publiciteit en communicatie over relevante acties en resultaten. De CSRO vervult als het ware de rol van MVO (green IT)-competencecenter en MVO-ambassadeur. Hij speelt een initiërende en actieve rol in het vergroten van bewustwording en het stimuleren van duurzaam denken en handelen van managers en medewerkers.
Bewustwording en stimulering medewerkers
In maart 2007 stelde Rabobank de ‘Vrijwilligerskwartaalprijs’ in. Het doel was om via het stimuleren van vrijwilligerswerk MVO onder de aandacht te brengen van medewerkers en om goede doelen te steunen. In 2010 werd de Vrijwilligerskwartaalprijs vervangen door de ‘Groep ICT (GICT) MVO Award’, die sindsdien jaarlijks wordt uitgereikt. De MVO Award heeft tot doelmedewerkers te stimuleren tot bedrijfsgerelateerde, milieusparende acties en daarin de samenwerking met elkaar aan te gaan. De geldprijs verbonden aan de MVO Award wordt gedoneerd aan een door de winnaar(s) aangewezen en door Rabobank (Foundation) erkend goed doel.
In 2007 werd ook gestart met een themapagina op het intranet over green IT. De site omvat actueel GICT MVO-nieuws en links naar artikelen en documenten over green IT bij de Rabobank. De themapagina bevat artikelen en documenten over uiteenlopende MVO-onderwerpen: sponsoring en vrijwilligerswerk, duurzaam (ICT) inkopen en productbeleid, energiebesparing (‘de groene graadmeter’), ICT-hardwaredonatieprogramma’s en e-waste-inzameling en -recycling. Daarnaast worden voor actuele onderwerpen en artikelen de andere interne Rabobank media ingezet (zoals nieuwssites, virtual communities, blogs en discussiesites).
Interne bedrijfsvoering
Rabobank onderscheidt intern twee vormen van verduurzaming: green by IT (met ICT-diensten de bancaire processen en medewerkers zo ondersteunen dat ze leiden tot verduurzaming, bijvoorbeeld de reductie van CO2 veroorzakende reisbewegingen) en green IT (de ICT-processen en -systemen verduurzamen). Hoe ziet green by IT eruit binnen Rabobank? Rabobank faciliteert het tijd- en plaatsongebonden werken (Het Nieuwe Werken) door het vervangen van desktops door laptops, het bieden van wifi op alle Rabobanklocaties en door medewerkers te voorzien van smartphones en tablets. Dit vergemakkelijkt het combineren van werk en privé, er is minder kantoorruimte nodig, het vermindert het aantal reisbewegingen (met name woon-werkverkeer) en het papierverbruik (bijvoorbeeld door het gebruik van tablets). Ook verminderde Rabobank het aantal kantoorprinters en -locaties, een extra stimulans om papierloos te werken. Verder ontmoedigt Rabobank het printen in kleur door de standaard (‘default’) instelling van printers op zwart/wit. Een medewerker moet daardoor voor elke printopdracht in kleur extra handelingen verrichten, wat onnodig gebruik van kleurenprints ontmoedigt. Rabobank heeft op alle locaties faciliteiten voor telefonisch vergaderen ingericht, wat tijd, geld en CO2-uitstoot bespaart. Het telefonisch vergaderen is verder uitgebreid met videoconferencing (‘Virtueel Dichtbij’). Fysieke documenten en documentstromen zijn vrijwel volledig vervangen door digitale informatie- en documentstromen. Facturen van leveranciers en declaraties van medewerkers worden digitaal aangeleverd en verwerkt. De (afnemende) aantallen inkomende fysieke documenten worden gescand en gaan verder in digitale vorm de (bank-) processen in. Tot slot is tien jaar geleden het digitale rekeningafschrift ontwikkeld en als optie aan Rabobankklanten aangeboden. Nu het digitale rekening afschrift sinds 2010 als standaarddienst in de meeste betaalpakketten van Rabobank is opgenomen, is het gebruik van papieren rekeningafschriften spectaculair gedaald, met alle positieve milieueffecten van dien.
Green IT
Voor het meten van de ICT-energie-efficiency ontwikkelde Rabobank in 2009 de zogenoemde Energy Foot Print (EFP). Voorafgaand hieraan werd in 2008 een nulmeting uitgevoerd. De EFP geeft vooral inzicht in het relatieve elektriciteitsverbruik van ICT binnen de Rabobank. De energie-efficiency van zowel de centrale infrastructuur (per hardware platform), de datacenters (in Best en Boxtel), als de werkplekken (bij Rabobank Nederland) worden daarin weergegeven. De EFP wordt eenmaal per jaar samengesteld; grotendeels op basis van (eigen) verbruiksmetingen en deels op basis van berekenmethodieken, die gebaseerd zijn op internationale benchmarks, normen, best practices en dergelijke. Voor elk ICT-platform zijn ‘logische verbruikseenheden’ vastgesteld, waarvan het elektriciteitsverbruik berekend wordt. Denk bijvoorbeeld aan het energieverbruik voor storage. Dit wordt berekend per TB. Voor Z/OS wordt het verbruik per MIPS berekend, voor X86 per OS Core en voor werkplekken per pc. Voor de energie-efficiency van de datacenters hanteert Rabobank de PUE (Power Use Effectiveness)-factor: het totaal verbruik van de datacenters gedeeld door het totaalverbruik van de ICT-infrastructuurcomponenten zoals servers of netwerkkoppelingen. Door de meet-, berekenmethodieken en -uitgangspunten in de EFP consistent te houden kunnen we een goede vergelijking maken tussen de verschillende jaren en de ontwikkeling en trends in onze energie-efficiency helder krijgen, zowel over het geheel als per ICT-dienst.
Hoogste tijd om een aantal voorbeelden van green IT binnen Rabobank te noemen. Voor het gehele kantoorprinterpark heeft Rabobank het zogenoemde ‘Follow me printing’ ingevoerd. Bij het geven van een printopdracht kan de gebruiker met een smartcard een willekeurige kantoorprinter activeren, ongeacht de locatie en tot 72 uur na de opdracht. ‘Vergeten’ prints behoren
zo tot het verleden en medewerkers blijken veel selectiever te printen dan voorheen. Rekeningafschriften en andere verantwoordingsinformatie die klanten nog in fysieke vorm willen ontvangen worden sinds medio 2012 dubbelzijdig geprint. Dit heeft geleid tot een verdere vermindering van het papierverbruik. Met inzet van ‘printing on demand’-technologie wordt beoogd om ook het verbruik van voorgedrukte bijsluiters (zoals product- en actiefolders) te verminderen.
In 2009 startte Rabobank met het structureel inzamelen en herinzetten respectievelijk recyclen van overbodige mobiele telefoons. De inzameling wordt als standaarddienst gefaciliteerd met een centraal inzamelpunt. Daar kunnen medewerkers hun overbodige mobiele telefoons (zowel zakelijk als privé) via de interne post naartoe sturen. De opbrengst gaat naar het Wereld Natuur Fonds (WNF). Het beleid voor werkplek-ICT levert bedradinggevoede toetsenborden en pc-muizen als standaardproducten in plaats van draadloze. Dit voorkomt batterijafval. De donatie van afgeschreven ICT-apparatuur (met name pc’s ) vindt plaats via Close the Gap en is direct gekoppeld aan zogenoemde ‘like for like’-recycling (conform WEEE-standaards) in de betreffende derdewereldregio (in dit geval Oost-Afrika). Hiermee wordt een zichtbare bijdrage geleverd aan de oplossing van e-wasteproblemen in de derde wereld en een impuls gegeven aan de lokale economie.
Verder wordt sinds 2008 duurzaamheid als inkoopcriterium voor ICT hardware, -software en -inhuur effectief toegepast. Aanbieders van ICT-hardware, -software, -diensten en -detachering krijgen naast gebruikelijke functionele-, financiële- en supportvragen en -eisen een lijst met gesloten vragen over het MVO-’gehalte’ van hun bedrijf en het product of de dienst waarvoor zij een aanbieding doen (denk aan energieverbruik, productielocaties en -omstandigheden, materiaalgebruik en -samenstelling). De antwoorden worden gewogen op basis van het belang dat Rabobank hecht aan de betreffende aspecten en antwoorden. Op deze wijze kan Rabobank leveranciers en hun aanbiedingen goed vergelijken op MVO-aspecten en -eisen. Tot slot heeft Rabobank in haar beide datacenters over de gehele linie (ook voor zogenoemde ‘losse’ apparatuur) de koude- en warmeluchtstromen gescheiden door ‘cold-aisle containment’ (Cooling-alleys). Het koelsysteem van de datacenters is gebaseerd op maximale koeling met buitenlucht en koude-warmteopslag (KWO ) en de ‘inblaas’-temperatuur op de computerzalen is verhoogd naar 22 graden Celsius (verdere verhoging wordt onderzocht/getest). De restwarmte van de datacenters wordt (grotendeels) gebruikt voor verwarming van onze aangrenzende kantoorruimtes. Door middel van consolidatie en (maximale) virtualisatie is de energie-efficiency van onze ICT-infrastructuur verder verbeterd. Overigens is alle elektriciteit die we verbruiken ‘groen’: het gaat om honderd procent windenergie.
Externe samenwerking en kennisdeling
Wat doet Rabobank op het gebied van externe samenwerking en kennisdeling? Rabobank is onder andere lid van het CIO-platform. René Steenvoorden, CIO van Rabobank, is voorzitter van dit platform. Het CIO-platform is een netwerkorganisatie van CIO’s van bedrijven met duizend of meer werknemers en heeft tot doel uitwisseling van kennis en ‘best practices’ tussen de deelnemers te faciliteren en te bevorderen. Leden van het CIO Platform sloten in 2012 een energieconvenant om een stevige bijdrage te leveren aan de CO2- en energiereductiedoelstellingen, zoals vastgelegd in de meerjarenafspraken (MJA’s) met de overheid. De ondertekenaars van het energieconvenant wisselen informatie over hun activiteiten en ervaringen op het gebied van green IT en green by IT uit en stellen dat beschikbaar voor overige belangstellenden. Daarmee leren we van elkaar hoe de ‘groene’ ambities van het convenant, die iedere deelnemer vanuit zijn eigen bedrijf vertaalt naar bedrijfseigen KPI’s, pragmatisch gerealiseerd kunnen worden. Naast activiteiten gericht op de vergroening van onze ICT-hardware richt Rabobank zich op de feitelijke aandrijvers van het resource- en energieverbruik: de besturings- en applicatie software. Op dat gebied is Rabobank actief betrokken in en een van de mede-initiatiefnemers van het Knowledge Network Green Software. Over dit netwerk schreef Agentschap NL: ‘Om hui
dige software door te lichten en metrieken voor nieuwe groene software te ontwikkelen, is op 17 oktober 2011 het kennisnetwerk ‘Knowledge Network Green Software’ (#KNGS) van start gegaan. De Vrije Universiteit (VU), Agentschap NL, Rabobank, Capgemini, Green IT Amsterdam, SIG en TNO vormen het kernteam van het kennisnetwerk. Ongeveer 40 organisaties, waaronder KPN, Centric, Telecity en SURF, zijn inmiddels aangehaakt. Het kennisnetwerk is een uitwerking van de meerjarenafspraken energie-efficiency (MJA3 en MEE) tussen bedrijfsleven en overheid, waarin is vastgelegd dat bedrijven elk jaar 2 procent energie-efficiënter worden. Doel van het netwerk is om kennis over energiezuinige software te verzamelen en te ontwikkelen.’
Verder is Rabobank een van de ‘founding partners’ van FIRA. FIRA ontsluit kennis over duurzaamheid. Aanbieders van producten en diensten kunnen hun MVO-gegevens en -performance-informatie bij FIRA inbrengen, dat uitsluitend op MVO toetst en aan door hen te selecteren inkopende partijen ter inzage geeft. In plaats van kostenintensieve individuele bevraging van en beantwoording door aanbieders kunnen inkopende partijen zo op ook voor de aanbieders veel effectievere wijze geverifieerde duurzaamheidsinformatie verzamelen.
Doelstellingen en resultaten
Rabobank heeft zich ten doel gesteld om in 2013 een energie-efficiencyverbetering van vijftig procent te realiseren ten opzichte van 2008. Rabobank ligt op koers en zal naar alle waarschijnlijkheid deze doelstelling halen. In 2012 was het relatieve energieverbruik al 44 procent lager. Voor centrale infrastructuurservices (zoals rekencapaciteit, datatransport en dataopslag) werd een reductie gerealiseerd van 29 procent. Voor ICT-werkplekken en de PUE van de data centers ging het om respectievelijk een reductie van 43 procent en 26 procent van het relatieve energieverbruik (figuur 1) .
Figuur 1. Relatieve energiereductiedoelstellingen Rabobank voor 2013 en tussenstand per 2012
Van het aantal innovatieve projecten dat Rabobank jaarlijks uitvoert, dient ten minste twintig procent een aanwijsbare bijdrage aan onze MVO-doelstellingen te leveren. In het afgelopen jaar leverde 48 procent van de innovatieve projecten een bijdrage aan MVO.
Rabobank heeft zich ten doel gesteld minimaal vijftienduizend afgeschreven pc’s (desktops en laptops) per jaar te doneren aan Close the Gap voor scholen in (Oost) Afrika. Sinds de start medio 2012 zijn tot en met december 2012 6248 afgeschreven pc’s aan Close the Gap overgedragen. Naast de pc’s zijn ook 25 printers, 3 servers en 1.233 TFT-monitors gedoneerd. In de afgelopen vier jaar zijn in totaal ruim 3600 mobiele telefoons ingezameld. Ook voor het terugdringen van papierverbruik (A4) voor rekeningafschriften en enveloppen heeft Rabobank doelstellingen geformuleerd. Voor papierverbruik gaat het om een reductie van 35 procent ten opzichte van 2010 en tien procent ten opzichten van 2011. Voor enveloppen is de reductiedoelstelling ten opzichte van 2010 dertig procent en ten opzichte van 2011 tien procent. Al deze doelstellingen zijn door Rabobank gerealiseerd (figuur 2) . Tot slot is de noodzaak tot reizen afgenomen door ‘Virtueel Dichtbij’ toe te passen in de afdeling ICT-klantcontact. Dit bespaart ruim 120.000 autokilometers en vele uren reistijd per jaar.
Figuur 2. Reductiedoelstellingen en normen van de Rabobank voor papierverbruik en het verbruik van enveloppen
MVO loont
MVO loont, als je goed selecteert waarmee je begint en kleine stappen zet. Het is een kwestie van gewoon beginnen! Een voorwaarde voor succes is dat er binnen de leiding van je bedrijf of bedrijfsonderdeel stevige betrokkenheid en overtuiging is in duurzaam ondernemen (MVO). Die overtuiging moet de leiding ook uitstralen en vertalen in missie, beleid en concrete doelstellingen. Ga na op welk MVO-onderwerp of -thema je organisatie (-onderdeel) een verschil kan maken. Selecteer op basis van relevantie, investeringskosten en impact. Energie- en papierbesparing betalen zich over het algemeen snel terug, evenals terugdringing van woonwerk- en zakelijk verkeer (Het Nieuwe Werken).
Duurzaam inkopen is minder ingewikkeld dan het lijkt. Over duurzaam inkopen bestaan veel publicaties en is veel informatie beschikbaar op internet en bij brancheorganisaties. Stel echter geen buitensporige eisen aan producten of leveranciers; het gaat erom de relatief meest duurzame aanbieding of leverancier te kiezen die er op dat moment is, niet te zoeken naar de ultieme duurzame oplossing. Daag je leveranciers en klanten uit om samen met jou te werken aan een meer duurzame bedrijfsvoering en productaanbod, zowel bij henzelf als bij jouw bedrijf. Iedere medewerker kan hiermee aan de slag, jij dus ook. Elke tocht begint met de eerste stap. Zoek sponsoren binnen je organisatie op alle niveaus, maar zeker ook op het hoogste niveau, en creëer je eigen ruimte en het draagvlak voor MVO binnen je bedrijf.
 
Evert Bloemendal is CSR Officer Rabobank Group ICT. E-mail: e.w.bloemendal@rn.rabobank.nl
 
 

Tag

Onderwerp



Niet gevonden? Vraag het de redactie!

Heeft u het antwoord op uw vraag niet gevonden, of bent u op zoek naar specifieke informatie? Laat het ons weten! Dan zorgen we ervoor dat deze content zo snel mogelijk wordt toegevoegd, of persoonlijk aan u wordt geleverd!

Stel uw vraag