Haalt u alles uit Social Media?

 
Haalt u alles uit Social Media?
Organisaties die social media inzetten richten dit over het algemeen op het ondersteunen van marketing en recruitment. Daarbij ligt de focus vaak op het tool-aspect (media), meer dan op het anders (social) organiseren, ontwikkelen, verkopen en financieren van je dienstverlening. Je ziet hier over het algemeen impliciete besluitvorming gebaseerd op wat men elders in de sector doet. Dit maakt de toegevoegde waarde van social media minder effectief. Dit artikel geeft een inkijk over de bijdrage die social media kunnen geven aan organisaties. Het helpt u te bepalen waar u zelf staat met dit onderwerp. Daarmee draagt het bij aan expliciete besluitvorming.
Michiel Croon en Sake Smit

Steeds meer organisaties zetten social media in. Toch doen ze dat nog op een beperkt aantal terreinen. Zo zetten organisaties social media wel veel in voor marketing of voor recruitment, maar zien ze andere disciplines en vakgebieden over het hoofd. Denk aan operationele afdelingen, waar social media kunnen helpen om gerichter te werken aan productverbeteringen of innovaties waar zelfs de eigen afdeling research en development nog niet aan gedacht had. Die denk- en verbeterkracht mobiliseren kan via grote publieke netwerken als Facebook en Twitter, of via een eigen interne socialmediaplatform. Of het nu gaat om klanten, leveranciers of eigen medewerkers: het potentieel dat ‘buiten de deur’ ligt is enorm maar vaak nog onaangeroerd. Bedrijven die social media succesvol inzetten, focussen meer op ‘social’ dan op ‘media’. Dat wil zeggen dat social (media) een bedrijf de gelegenheid geeft om zich op een andere manier te organiseren, te communiceren, te produceren en te financieren.

De groeiladder

In de dagelijkse praktijk kom je ze allemaal tegen: organisaties die heel ver zijn met social media, organisaties die nog onderaan de groeiladder staan en alles ertussenin. Overigens is het geen waardeoordeel om een organisatie te positioneren in de vroege fases op de groeiladder. Wanneer een organisatie besluit om social media beperkt of niet in te zetten, kan dat een logische afweging zijn van kosten en baten. In de praktijk maakt men die afweging vaak helemaal niet bewust. Opmerkelijk is ook dat organisaties het lastig vinden om van zichzelf te zien waar ze nu staan op die groeiladder. Wordt het maximale eruit gehaald? Wat kan beter? En waar gaat het al best goed? De socialmediagroeiladder die we ontwikkelden en de gewetensvragen in dit artikel, zijn vooral bedoeld als bewustwording: weet waar u staat en stel daarna vast of u eventueel nog meer uit social media kunt en wilt halen.

Waar staat u?

Om te bepalen of u voor uw organisatie alles uit social media haalt, kunt u zichzelf meerdere vragen stellen. We lichten er nu vier uit. Deze vier gewetensvragen – en natuurlijk vooral uw antwoorden – geven een beeld van de positie van uw organisatie op de socialmediagroeiladder. Ook wordt duidelijk wat u er nog meer uit kan halen. Uiteraard geldt niet voor elke organisatie en voor elk bedrijfsproces dat social media perse een bijdrage kunnen leveren.

VRAAG 1. Hebt u in uw socialmediabeleid vooral aandacht voor:
a. tools (de ‘media’ in ‘social media’) óf
b. een andere manier van met elkaar omgaan, organiseren en geld verdienen (‘social’)?

Een organisatie kan de focus meer op de tools hebben liggen, bijvoorbeeld: ‘hoe kunnen we Facebook gebruiken voor meer betrokkenheid?’ Daarbij is de kans groot dat de focus sterk intern gericht blijft. Het bedrijf faciliteert de middelen, maar stelt niet de vraag welke behoeftes de medewerkers hebben op dit gebied. Het denken over social media blijft zo ‘klein’. In de praktijk zitten achter de inzet van social media vaak veel grotere vragen. Denk bijvoorbeeld aan de toegenomen mobiliteit en flexibiliteit van mensen in hun vrije tijd. Wanneer u uw medewerkers wilt stimuleren ook in hun werk mobiel en flexibel te zijn, om zelf nieuwe vormen van samenwerking en kennisdeling te exploreren, dan ontstaat een nieuw vertrekpunt. Dan stelt u een heel andere vraag. Daarbij wordt gekeken naar welke behoeftes de medewerkers hebben. Dit brengt u wellicht naar andere kanalen en platforms om medewerkers (of leveranciers) te mobiliseren – kanalen en platforms waar u zelf niet zomaar op zou komen. Overigens is het denken in tools voor veel organisaties een logische eerste stap in de ontwikkeling naar hun socialmediavolwassenheid. (keuze 1: 1 punt, keuze 2: 2 punten)

VRAAG 2: Ziet u social media:
a. als integraal onderdeel van uw HR-strategie óf
b. als middel om op ad-hoc-basis via facebook of twitter ‘in elk geval in beeld te zijn als werkgever’.

We zien het bij veel HR-afdelingen: gaat het om social media, dan worden vooral Twitter, LinkedIn en Facebook ingezet ter ondersteuning van de reguliere wervingskanalen. Dat is natuurlijk prima, maar er is zoveel meer mogelijk om medewerkers te bereiken en te faciliteren. Daarvoor is het goed om onderscheid aan te brengen tussen BSM – business social media (extern gebruik) – en ESM – enterprise social media (intern gebruik). Op BSM komen we verderop terug. ESM biedt in deze context een fantastisch middel om medewerkers de ruimte te geven zichzelf te ontwikkelen, dwarsverbanden te leggen, nieuwe netwerken aan te boren – ga maar door. Zo heeft KPN haar eigen interne socialmediaplatform TeamKPN, waarop bijvoorbeeld monteurs of consultants kennis delen, elkaar op de hoogte houden en actief steunen wanneer ze veel onderweg zijn.  (keuze 1: 2 punten, keuze 2: 1 punt)

VRAAG 3: Zet u social media in:

a. voor de meer geijkte gebieden, zoals HR en marketing óf
b. voor minder voor de hand liggende processen, zoals innovatie en productie.

Voor de meeste organisaties lijkt het niet voor de hand te liggen: social media inzetten voor operationele processen. Toch werken sommige organisaties daar al met veel succes mee. De wellicht abstracte maar noodzakelijke ingrediënten daarvoor zijn een outside-in benadering, ‘out of the box’ kunnen denken en lef. In Israel worden bloeddonors per bloedgroep verenigd in Facebook groepen. Daarmee worden zij sneller bereikt indien er bloed nodig is. Denk ook aan het Woonbedrijf Eindhoven dat in samenwerking met architectenbureau Inbo potentiele bewoners van een project in de wijk Strijp actief betrekt bij de ontwikkeling van appartementen. Naast fysieke bijeenkomsten gebruikt de organisatie ook Facebook, Twitter en Pinterest succesvol om mensen te verbinden. Fysieke en digitale activiteit van deelnemers wordt beloond met ‘Mats’punten waarmee men meer kans maakt op een woning. Denk ook aan bekende succesnummers als het online zelf sneakers kunnen maken van Nike, of de Digital Designer van Lego. Zij vragen hun klanten rechtstreeks om input en besparen op die manier ontwikkelkosten. Het wordt ‘social’ doordat diezelfde klanten ook elkaars ontwerpen kunnen beoordelen. Een heel ander voorbeeld is de social shop waar bedrijven hun eigen klanten een digitaal verkooppunt laten beginnen om voor een vergoeding hun producten te verkopen bij familie en vrienden.

Maar ook de business-to-business-markt kent bijzondere voorbeelden. Zoals dat van het hierboven al genoemde Goldcorp, het Canadese bedrijf dat via social media een wedstrijd uitschreef om nieuwe goudwinningsmethodes te vinden. En met succes: nadat ze 50 jaar aan onderzoeksdata online hadden gezet, was er een Australisch bedrijf dat een oplossing vond. De kosten: een half miljoen dollar. Opbrengsten: 6 miljard. Op die manier worden organisaties ‘social’: dit noemen we social business. Reguliere social media worden business social media – BSM. (keuze 1: 1 punt, keuze 2: 2 punten)

VRAAG 4: Gaat socialmediabeleid in uw organisatie over:
a. gebieden en verbieden óf
b. over het benutten van kansen en het wijzen van de weg?

Vanuit traditioneel top-down-denken en -aansturen zijn nog veel organisaties geneigd hun mensen te sturen in hun socialmediagedrag. Afhankelijk van de organisatie, vult het management dat gebiedend of zelfs regelrecht verbiedend in. Het wordt nog niet altijd ingezien dat het veel meer oplevert om medewerkers en klanten de weg te wijzen, ze vooruit te helpen, perspectief te bieden. Het opstellen van praktische en positieve handvatten voor medewerkers kan helpen om ze te ondersteunen bij hun  socialmediagebruik. Promoot en stimuleer vervolgens goede voorbeelden en zorg voor een doorlopende aanwezigheid van een team van begeleiders en ambassadeurs. Daarmee stimuleert u bottom-up een positief leereffect en ontwikkelen medewerkers zich veel effectiever in het toepassen van de mogelijkheden van social media.  (keuze 1: 1 punt, keuze 2: 2 punten)

Wiel opnieuw uitvinden
De socialmediagroeiladder (zie hieronder) en onze gewetensvragen kunnen u helpen te laten zien waar u staat. Belangrijk is tegelijkertijd dat de ‘juiste’ inzet van social media feitelijk niet bestaat. Het is zo bedrijfsspecifiek wat u er precies uit kunt halen, dat uiteindelijk elke organisatie opnieuw het wiel zal moeten uitvinden. Wel helpen de vragen en de ladder u bij de bewustwording en de verdere ontdekking van het potentieel van social media. Doe er uw voordeel mee!

Groeiladder voor social media

 

Groeiladder

De socialmediagroeiladder heeft vijf fases – de meeste organisaties doorlopen ze allemaal, voordat ze in fase 5 terechtkomen. Belangrijk is dat het geen competitie is: het doel is niet om met uw bedrijf zo hoog mogelijk op de ladder te eindigen. Het gaat erom dat u een bewuste keuze maakt voor de inzet van social media, zodat deze werkelijk bijdragen aan het behalen van uw doelstellingen. Zo kunt u ook al genoeg waarde behalen op een ‘lager’ niveau, inclusief lagere bijbehorende kosten en risico’s.
 
Benieuwd waar u staat?
Met een snelle rekensom en een eerlijk antwoord op de gewetensvragen kunt u een eerste inschatting maken van uw positie op de socialmediagroeiladder. Wilt u meer uit social media halen? Dan biedt de ladder u een basis voor het ontwikkelen van een groeiplan.
• 4 punten of minder? Dan bevindt u zich in fase 1 of 2
• tussen de 5 en 7? Dan zit u al in fase 3
• meer dan 7 punten? U bent in fase 4 of 5 aanbeland
 

Over de auteurs
Michiel Croon en Sake Smit zijn beiden business consultant bij KPN Consulting. Zij helpen organisaties de toegevoegde waarde van sociale media (en andere ICT-toepassingen) expliciet te ontdekken en in te zetten.

 
 

Tag

Onderwerp



Niet gevonden? Vraag het de redactie!

Heeft u het antwoord op uw vraag niet gevonden, of bent u op zoek naar specifieke informatie? Laat het ons weten! Dan zorgen we ervoor dat deze content zo snel mogelijk wordt toegevoegd, of persoonlijk aan u wordt geleverd!

Stel uw vraag