Het geld ligt op straat

Het geld ligt op straat
Een van de belangrijkste drivers van de digitale transformatie is het creëren van maximale financiële waarde door het hanteren van nieuwe economische spelregels. Dit staat haaks op de oude regel dat waarde wordt gegenereerd door investeren in op de balans geactiveerde activa, die vervolgens als cashflow-generator waarde voor de onderneming creëert. Althans dit was, en is vaak nog steeds, het ‘accounting prinicipe’ om de waarde van de onderneming in combinatie met het toekomstig verwachtingspatroon te bepalen.
Deze vorm van waardecreatie is echter disruptief veranderd door nieuwe bedrijven uit Silicon Valley, die in tegenstelling tot veel gevestigde ondernemingen ‘asset light’ acteren. Dat doen ze door gebruik te maken van state of the art-IT, zonder die op de balans te hebben staan. Sterker nog, ze hebben er zelfs geen dubbeltje in geïnvesteerd. Spotify, Uber, Airbnb en Netflix zijn in luttele jaren gruwelijk rijk geworden door hun DIA, hun digitale immateriele activa.
Deze bedrijven zijn gefocusd op hun ‘customer demand’ en stellen dat centraal in organisatievorm. Die laat zich nog het best omschrijven als ‘zo simpel mogelijk’ met als doel klanten optimaal te voorzien van producten en diensten waar men echt op zit te wachten. Door gebruik te maken van sociale media en doelgroepen op de voet te volgen zijn deze aanbieders in staat grillig koopgedrag op tijd te onderkennen, en zelfs te voorspellen. Dankzij hun simpele organisatievorm zijn ze ook in staat trends snel te verwerken in nieuwe producten en diensten. Hun businessmodel is praktisch altijd transactioneel.
Het bijzondere aan deze aanpak is dat men er exponentiële waarde mee ontwikkelt, terwijl de balans vederlicht is. Ze ontwikkelen voortdurend nieuwe producten en diensten die de cashflow blijven aanjagen. We noemen deze ondernemingen commodity-bedrijven met een lineaire OPEX. Alle investeringen vallen meteen in de P&L (‘profit and loss’) en dragen onmiddellijk bij aan een positeve ‘return on capital employed’ (ROCE). Voorwaarde daarbij is dat men de lifecycle van diensten tijdig blijft vernieuwen om de cashflow gaande te houden. We noemen dat ook ‘agility’.
Naast deze commodity-bedrijven zijn er ook CAPEX gedreven disruptors zoals Oracle, Google, Amazon, Microsoft, Apple et cetera. Deze reuzen investeren wel degelijk in assets als IT om er vervolgens op basis van een ‘recurring’ businessmodel waarde mee te creeëren. Apple kenmerkt zich daarbij als speler die beide modellen onder één dak heeft. Door die modellen slim te combineren is Apple in vijftien jaar het rijkste bedrijf ter wereld geworden met een een marktkapitalisatie van 700 miljard dollar. Wat heeft Philips in die periode aan waarde gecreëerd?
Kenmerk van al die US-ondernemingen is dat ze state of the art-technologie ontwikkelen en gebruiken, maar bereid zijn om deze razendsnel te vervangen door nieuwere technologie als ze daarmee hun competatieve voordeel kunnen behouden. Overigens bouwt Apple helemaal niets zelf. Het bedrijf heeft geen fabrieken en concentreert zich op marketing, engineering, research & design, en heel belangrijk, regievoering.
Kenmerk van genoemde bedrijven is dat zij onbeperkt over cash kunnen beschikken, een enorme economy of scale hebben, over een gigantische global customer base beschikken en last but nog least het allerslimste ‘human capital’ in huis hebben. In combinatie met slimme marketing is dat een ongelofelijk efficiënte cashflowgenerator. Als je goed naar de balansen van deze bedrijven kijkt zie je dat ze alleen investeren in die ‘tangible assets’ die op termijn heel veel waarde creeëren, maar op korte termijn een explosie aan cash genereren. Het een selectief gezelschap dat het zich kan veroorloven waarde te genereren met een combinatie van ‘digitale tangible’ en ‘digitale intangible assets’, gekoppeld aan een bijna obsessieve focus op hun klanten.
Voor Europese bedrijven is dit niet weggelegd. Met uitzondering van het Duitste SAP heeft Europa de ‘high tech pissing contest’ zo’n dertig jaar terug al van de Amerikanen verloren. De consequentie daarvan lijkt men hier overigens nu pas te beseffen getuige de adimistratieve en regulerende hetze die nu vanuit Europa tegen Google cs op gang begint te komen.
Het zou veel beter zijn om juist nauw met die Amerikaanse bedrijven te gaan samenwerken en gebruik te maken van hun ‘competitive edge cloud technologies’ om de verouderde Europese businessmodellen weer up-to-date te krijgen. Dan kunnen we meteen onze verouderde tangible assets van de hand doen en weer waarde genereren zonder te investeren in tangible assets.
Let wel, ik heb het hier over iets heel anders dan outsourcen. Je kan je stoomtrein uit 1900 weliwaar overdoen aan een leasemaatschappij, maar daarmee ben je nog steeds niet in staat te concurreren met de TGV. Wie z’n IT-legacy outsourct naar een grote system integrator die de rommel contractueel teruglevert tegen hoge operationele kosten, heeft z’n balans op een handige manier opgeschoond, maar zal op termijn toch kopje onder gaan.
Eerlijk gezegd ben ik bang dat veel Europese bedrijven maar wat blijven rommelen in de marge. We zijn eigenwijs, hebben last van inertie en zijn niet gewend het oude achter ons te laten en te investeren in het nieuwe. Negen van de tien ‘commodity players” in Europa investeren in eigen nieuwe IT. Dat is creëren van legacy. Vermenigvuldig dat met veel middelmatig opgeleid intern en extern personeel en vermenigvuldig dat vervolgens nog eens met te veel onrendable vierkante meters die geen waarde genereren.
Anders gezegd, men rent in Europa als lemmingen naar de afgrond. Men is verslaafd aan CAPEX als de heroïne van de CFO en CEO om eindeloos geld te blijven stoppen in assets die geen waarde genereren. Met nog steeds riante bonussen voor het gezapige bestuur, dat wel. Sammy kijk niet omhoog, het geld ligt op straat, maar dan moet je wel willen bukken.
 
Ken van Ierlant Van Ierlant (kenvanierlant@gmail.com) is digital thought leader Ngi-NGN
 

Tag

Onderwerp



Niet gevonden? Vraag het de redactie!

Heeft u het antwoord op uw vraag niet gevonden, of bent u op zoek naar specifieke informatie? Laat het ons weten! Dan zorgen we ervoor dat deze content zo snel mogelijk wordt toegevoegd, of persoonlijk aan u wordt geleverd!

Stel uw vraag