ICT en duurzaamheid anno 2011

 
ICT en duurzaamheid anno 2011
 
Duurzaamheid en groene ICT doen het steeds beter in Nederlandse organisaties. Kostenbesparing is vaak het belangrijkste motief. Ook is er beweging in Het Nieuwe Werken: hoewel het percentage thuiswerkers niet lijkt te groeien, wordt er gemiddeld wel zo’n 30 procent meer uren thuisgewerkt. Dit blijkt uit het ICT Barometeronderzoek dat eind 2011 is gehouden onder 600 managers en professionals in het bedrijfsleven en bij de overheid.
 
Hoe denken Nederlandse organisaties over duurzaamheid en het gebruik van groene ICT? Nemen zij bewust maatregelen om duurzamer te worden? En in welke mate is Het Nieuwe Werken ingevoerd? Naar deze onderwerpen is onderzoek gedaan in de ICT Barometer van Ernst & Young van eind 2011. De auteurs zetten de belangrijkste conclusies op een rijtje.
 
Duurzaamheid is niet meer iets wat organisaties ‘erbij’ doen en dat besef leeft steeds breder. Steeds meer organisaties zijn aan de slag gegaan met corporate social responsibility (CSR) en hebben een maatschappelijk jaarverslag. Ondernemers en managers realiseren zich dat ze het zich simpelweg niet kunnen veroorloven om duurzaamheid links te laten liggen. Het thema wordt dan ook in brede ondernemerskring omarmd en daarbij gaat het steeds minder uitsluitend om idealisme en steeds vaker om gezonde zakelijke en commerciële motieven. Bovendien is er steeds meer het besef dat het mogelijk is om met duurzaamheid geld te besparen; de businesscase voor CSR pakt voor veel organisaties positief uit. Het bovenstaande wordt bevestigd door het ICT Barometer-onderzoek: anno 2011 staat duurzaamheid bij twee derde van de organisaties op de agenda. Dit is een forse stijging ten opzichte van 2010, toen dat nog maar bij ongeveer de helft het geval was. Tevens is het percentage organisaties waarbij groene ICT een belangrijk aandachtspunt vormt meer dan verdubbeld (zie figuur 1).
Figuur 1. In welke mate houden organisaties zich bezig met groene ICT?
 
‘Green in IT’
ICT speelt een sleutelrol bij verduurzaming. Ten eerste is ICT zelf een belangrijke bron van CO-2 emissie. De ICT-gerelateerde CO-emissie is 2 gelijk aan zo’n 2 procent van de mondiale emissie. Hiervan is ongeveer de helft afkomstig van end user computing en is het overige afkomstig van datacenters. Deze 2 procent is vergelijkbaar met die van de luchtvaartsector. Een belangrijk verschil tussen de twee is dat de ICT-gerelateerde CO-emissies jaarlijks veel sneller stijgen door 2 exponentiële toename van het mondiale dataverkeer en het intensievere gebruik van ICT. ICT zal daarom een steeds belangrijkere rol innemen. Diverse studies ramen dat de ICT-uitstoot zal stijgen tot zo’n 6 procent van de mondiale CO -emis-2 sie. Organisaties kunnen zelf direct actief aan de slag met het omlaag brengen van hun ecologische footprint. Organisaties hebben diverse opties om ‘green in IT’ te worden:

• Er is energiemanagementsoftware beschikbaar op de markt waarmee pc’s, printers en overige componenten (zoals routers en switches) automatisch worden uitgeschakeld wanneer deze niet in gebruik zijn.

• Het energieverbruik van thin clients en laptops is aanzienlijk lager dan dat van desktopcomputers.

• Er zijn diverse ‘recycling’-programma’s waarmee hardware op verantwoorde wijze wordt vernietigd en gerecycled.

• Er zijn diverse technologische oplossingen voor het efficiënter maken van datacenters, zoals verbeterde koeling, gebruik van energiezuinige servers en reductie van het permanent beschikbaar houden van data door storageveranderingen.

• Dankzij het gebruik van de cloud – met datacenters van significante schaalgrootte – kunnen providers ICT-vraag en-aanbod beter op elkaar afstemmen en daardoor kan het mondiale energiegebruik (en de kosten voor de provider) omlaag worden gebracht.

• Er zijn diverse fonts te downloaden die zuiniger omgaan met printertoner, waardoor het verbruik aanzienlijk kan worden verlaagd.
 
Groene ICT in de praktijk
Groene ICT zit flink in de lift en geldt voor een kwart van de organisaties inmiddels als ‘belangrijk aandachtspunt’. Van organisaties die er werk van maken, noemt maar liefst 78 procent kostenbesparing als belangrijkste motief daarvoor. De populairste initiatieven zijn het uitzetten van apparatuur en een efficiënt gebruik van printers (zie figuur 2).
 
Figuur 2. Door organisaties uitgevoerde maatregelen om groener te worden op het gebied van ICT
 
Dat ligt voor de hand, want organisaties gaan in eerste instantie aan de slag met maatregelen die te maken hebben met het veranderen van gedrag in plaats van het doen van kapitaalinvesteringen. Het is echter goed om te zien dat ook initiatieven waarbij de ‘Cost voor de Baet’ gaat in opkomst zijn. In vergelijking met een jaar geleden is het aantal organisaties dat budget vrijmaakt voor groene ICT-projecten zelfs verdubbeld tot 23 procent.
Ondanks de groei van groene ICT zijn er uitdagingen te bespeuren. Zo is in het merendeel van de organisaties de verantwoordelijkheid voor het energieverbruik van ICT niet (goed) belegd. De ICT-manager is in de meeste gevallen niet op de hoogte van de kosten die met het energieverbruik gemoeid zijn (en de bijbehorende CO-emissie): 2 de rekening gaat in veel gevallen direct naar de facilitaire dienst, die zelf niet in staat is om besparingen te realiseren. Het is vaak de onbekendheid met de gemoeide kosten die hieraan ten grondslag ligt. Het advies aan automatiseringsmanagers luidt dan ook: vraag de energierekening eens op en zoek eens naar mogelijkheden voor energiebesparing. Er liggen vaak eenvoudige besparingsmogelijkheden voor het grijpen die op korte termijn terug te verdienen zijn.
 
‘Green by IT’
De tweede sleutelrol van ICT betreft de klassieke rol van automatisering. Het betreft het slim inzetten van ICT om efficiënter en energiezuiniger te werken. Hierbij gaat het niet alleen om de voor de hand liggende oplossingen voor het mogelijk maken van Het Nieuwe Werken, zoals teleconferencing, videoconferencing en telewerken. Het gaat ook om een aantal technische ICT-oplossingen die de komende jaren meer zichtbaarheid zullen krijgen, zoals ‘smart grid’-technologie waarmee vraag en aanbod binnen energienetwerken beter kan worden gemanaged. Zo zijn er ook ICT-oplossingen in opkomst voor ‘smart logistics’ en ‘smart motor systems’ waarmee logistiek, transport en de industrie verder kunnen worden geoptimaliseerd met behulp van ICT. Het potentieel van dit alles is enorm: diverse ramingen laten zien dat met ‘green by IT’-besparingen onze mondiale CO -emissie met ongeveer 10 procent zou kunnen 2 worden gereduceerd.
 
Het Nieuwe Werken
Het Nieuwe Werken (HNW) staat sinds enkele jaren in de belangstelling. HNW betekent niet alleen dat medewerkers af en toe thuis kunnen werken, het betekent veel meer. Het betekent dat de gehele bedrijfsvoering is ingericht op flexibel werken. Het flexibele werken kan grote kostenbesparingen opleveren doordat bijvoorbeeld minder kantoren nodig zijn en de reiskosten aanzienlijk omlaag gebracht kunnen worden. Daarnaast kan het bijdragen aan een grotere medewerkertevredenheid doordat meer flexibiliteit geboden wordt. HNW vereist grote aanpassingen, zoals solide prestatieafspraken met medewerkers en een degelijke ICT-infrastructuur die dit allemaal mogelijk moet maken.
In de praktijk hebben zo’n vier op de tien organisaties, bovengemiddeld vaak in de sector dienstverlening, HNW ingevoerd of zijn ermee bezig. Bijna de helft van alle werknemers werkt (gedeeltelijk) vanuit huis (zie figuur 3) en dat aantal is al jaren stabiel. In de afgelopen twee jaar steeg het gemiddelde aantal thuiswerkuren wel met zo’n 30 procent: van 10 in 2009 naar 13 in 2011. In alle sectoren stijgt het aantal thuisgewerkte uren, behalve bij de overheid. Daarnaast is het zo dat thuiswerken onder jonge werknemers veel minder populair is dan onder hun oudere collega’s. Onder de jongeren neemt de animo voor thuiswerken af, terwijl die onder ouderen juist toeneemt. Kennelijk voelen jonge werknemers uit carrièreoverwegingen sterk de behoefte om in hun bedrijf letterlijk in beeld te blijven. Dat gevoel wordt in economisch onzekere tijden nog eens extra aangewakkerd.
 
Figuur 3. Aantal uren dat werknemers thuiswerken
 
 
Roel Drost is werkzaam bij Ernst & Young. E-mail: roel.drost@nl.ey.com.
 
Paul van de Loo is werkzaam bij Ernst & Young. E-mail: paul.van.de.loo@nl.ey. com.
 

Tag

Onderwerp



Niet gevonden? Vraag het de redactie!

Heeft u het antwoord op uw vraag niet gevonden, of bent u op zoek naar specifieke informatie? Laat het ons weten! Dan zorgen we ervoor dat deze content zo snel mogelijk wordt toegevoegd, of persoonlijk aan u wordt geleverd!

Stel uw vraag