Onderhandelingstechniek cruciaal bij cloud computing

Onderhandelingstechniek cruciaal bij cloud computing
 
Contracten voor cloud computing zijn ingewikkeld maar worden nog complexer als de dienst niet als zelfstandige dienst wordt geleverd, maar is samengesteld uit andere clouddiensten. Toepassing van geautomatiseerde technieken bij contractonderhandelingen tussen verschillende partijen kunnen kosten en tijd besparen. Daarbij kan gebruik worden gemaakt van aanpakken als Hill Climbing en Simulated Annealing.
 
Contracten voor cloud computing zijn ingewikkeld. Maar een cloudcontract wordt pas echt complex als de dienst in kwestie niet als zelfstandige dienst wordt geleverd, maar is samengesteld uit andere clouddiensten. In de toekomst zullen er voortdurend gelijktijdig onderhandelingen plaatsvinden tussen verschillende partijen. Geautomatiseerde onderhandelingstechnieken zijn dan een uitkomst.
Cloud computing gaat over het aanbieden van configureerbare IT-diensten via internettechnologieën. De diensten in de cloud zijn gevarieerd, je hebt Software as a Service (SaaS), Platform as a Service en Infrastructure as a Service. De laatste twee richten zich voornamelijk op aanbieders van SaaS-diensten en deze zullen we hier niet verder beschrijven. SaaS is het draaien van software via het internet zonder het gedoe van downloaden, installeren en onderhouden van de software. Dit is aantrekkelijk voor een afnemer die de desbetreffende software zelden nodig heeft, of juist als de software continu moet draaien. SaaS is ook aantrekkelijk als het een applicatie betreft die veel rekencapaciteit vergt. De afnemer hoeft geen dure server aan te schaffen, zit niet met de overhead in werk en kosten van het onderhoud van de server en zit ook niet met het onderhoud aan de applicatie zelf. De afnemer huurt de softwaredienst in en de provider zorgt voor de software zelf, maar ook voor de benodigde rekenkracht en het benodigde geheugen.
Cloud computing houdt voor de afnemer in dat hij alles kan delegeren aan anderen: zowel de ontwikkeling van de software als de aanschaf van de platformen en infrastructuur die nodig zijn om de software te kunnen draaien. De leveranciers van die diensten kunnen over de hele wereld zitten. Het feit dat door cloud computing alle middelen (software, machines en bekabeling) intensiever en effectiever kunnen worden gebruikt, maakt cloud computing een veelbelovend IT-uitgangspunt voor de toekomst.
Samengestelde diensten
De overgang van diensten van lokaal gebonden naar de cloud houdt in dat de aandacht moet verschuiven van installeren en configureren van software naar het kunnen garanderen dat de cloudservice (zoals een dienst wordt genoemd die in de cloud wordt gedraaid) beschikbaar is zodra die nodig is en dat die dienst op een veilige manier wordt uitgevoerd. Let wel, cloud computing vindt niet letterlijk in de wolken plaats, de software draait uiteindelijk nog
steeds in een fysiek datacentrum. Bedrijven zijn typisch afhankelijk van betrouwbare en robuuste processen en verwijzen naar de fouten van een ander bedrijf is mogelijk niet genoeg om het bedrijf te redden dat het werk had uitbesteed. Voor de afnemer van de diensten houdt cloud computing een verschuiving in naar het zorgen voor een goede verzekering en het opstellen van een goed contract met de leverancier van de diensten dat de tijdige en veilige manier van dienstverlening vastlegt.
In een cloudcontract moet een service level agreement (SLA) opgenomen zijn en moeten afspraken staan over dataverwerking en -opslag, infrastructuur/beveiliging, alle kosten en onkosten en de vendor relationship. Een cloudcontract wordt pas echt complex als de dienst in kwestie niet als zelfstandige dienst wordt geleverd, maar is samengesteld uit andere clouddiensten. Elk van de diensten die deel uitmaken van zo’n samengestelde dienst kan zelf ook weer een samengestelde dienst zijn. Tot nu toe heeft de cloud geen standaardafspraken of -infrastructuur om die samenstelling van diensten te ondersteunen en te beheren. Het beoogde contract legt in feite een ad-hocorganisatie vast die bestaat uit de afnemer(s) van de dienst en alle leveranciers van de diensten die aan de samengestelde dienst bijdragen. De leden moeten het eens zijn over een protocol waaraan de onderhandelingen over de samen te maken afspraken moeten voldoen. Dan moeten die onderhandelingen worden uitgevoerd en bij succes moeten de afspraken naar behoren worden vastgelegd. Kort gezegd zijn de onderhandelingen over cloudcontracten voor samengestelde diensten geleverd door verschillende bedrijven een enorme uitdaging.
Kosten en tijd besparen
Onderhandelen over cloudcontracten is bovendien een uitdaging die sterk repetitief is van karakter vanwege de dynamiek van de aanvraag van diensten en vanwege de mogelijkheid van contractbreuk. Elke nieuwe dienstverlening vraagt om een eigen onderhandeling. Diensten kunnen van lange maar ook van korte duur zijn en kunnen herhaaldelijk moeten worden geleverd of slechts eenmalig. Gegeven de opkomst van cloud computing zal het aantal aanvragen voor dienstverlening over de tijd en per tijdseenheid toenemen. Elk contract behelst in feite de formatie van een (tijdelijke) nieuwe virtuele organisatie. Het kan gebeuren dat terwijl de onderhandelingen voor een dienst gaande zijn, een nieuwe aanvraag bij de leverancier binnenkomt die ook om een onderhandeling vraagt. In de toekomst zullen er voortdurend allerlei onderhandelingen tussen verschillende partijen gaande zijn die elkaar in de tijd overlappen. Deze onderhandelingen kunnen elkaar beïnvloeden en bovendien tot contractbreuk leiden bij bestaande contracten. De onderhandelaars zullen rekening moeten houden met deze continu veranderende omstandigheden en onzekerheden en bovendien zal de onderhandeling snel moeten worden uitgevoerd om de concurrentie met andere leveranciers aan te kunnen.
De kosten van deze in frequentie toenemende onderhandelingen moeten onder de kosten blijven van de traditionele manier van werken zonder de cloud. Uit onderzoek blijkt dat de onderhandelingen over cloudcontracten ingewikkeld zijn vanwege het grote aantal zaken dat in het contract moet worden vastgelegd en de variatie van mogelijke contracten. Geautomatiseerde technieken en hulpmiddelen voor onderhandelingen tussen meerdere partijen zouden kunnen helpen om de kosten van cloud computing te drukken. Er bestaat een toenemende interesse in zowel software die onderhandelingen autonoom kan uitvoeren als software die de menselijke onderhandelaar in zijn werk kan ondersteunen. We verwachten dan ook dat er in de nabije toekomst bedrijven
zullen opkomen die zich specialiseren in het aanbieden van onderhandeling automatiserende en ondersteunende diensten om bedrijven te helpen de toenemende vraag naar cloudcontracten aan te kunnen.
Er moeten niet alleen diensten en voorbeeldcontracten worden aangeboden, maar leveranciers kunnen ook aantrekkelijker worden voor afnemers door ondersteuning aan te bieden om de juiste diensten samen te stellen en om contracten uit te onderhandelen. Ze kunnen bijvoorbeeld hun diensten zo configureren dat ze de behoefte van de afnemers dekken volgens de Qualities of Service (QoS) zoals vastgelegd in de SLA, terwijl ze ook hun eigen winst- en bedrijfspolicy’s in overweging nemen. Een geautomatiseerd systeem waarin intelligente softwareagenten met elkaar onderhandelen en de belangen van hun eigen partij zo goed mogelijk behartigen, zal tijd besparen. Die tijd kan dan worden besteed aan het onderhouden van de minstens zo belangrijke relaties met andere bedrijven.
Aanpak
Het grote aantal variabelen en de mogelijke verbanden tussen die variabelen in een cloudonderhandeling maken het moeilijk om de best mogelijke contracten te vinden: de zoekruimte is groot en kan veel pieken (lokaal optimale contracten) en dalen (slechte contracten) bevatten. Een contract noemen we goed als het voor alle betrokkenen tegemoetkomt aan hun eisen. De betere contracten voldoen niet alleen aan de eisen, maar komen ook tegemoet aan extra wensen. Hoe beter het contract is voor alle partijen, hoe hoger het contract staat in de zoekruimte van alle contracten. Het vinden van de hoogste piek (het globaal optimale contract) is een probleem waarvan algemeen bekend is dat het computationeel lastig op te lossen is, zelfs voor snelle computers. Om toch op snelle wijze een zo goed mogelijk contract te vinden, worden heuristieken ontwikkeld. Een heuristiek levert een goed contract op, maar het kan niet worden gegarandeerd dat het optimale contract wordt gevonden. Voor onderhandelingen zijn speciale protocollen opgesteld die bekende heuristieken toepasbaar maken, namelijk Hill Climbing en Simulated Annealing. In het mediationprotocol van Klein et al. (2003) genereert een mediator, die geen kennis heeft van het wensen- en eisenprofiel van de deelnemers, op random wijze een startvoorstel. De mediator vraagt aan alle betrokkenen of ze dit willen accepteren als startpunt. Als niet iedereen akkoord is, wordt een nieuw random voorstel gedaan. Als iedereen akkoord is, modificeert de mediator dit voorstel een klein beetje en stuurt het nieuwe voorstel aan iedereen. Als iedereen zegt dat dit nieuwe voorstel beter is dan het laatste voorstel waarmee iedereen wel verder wilde, dan wordt dit voorstel als nieuw uitgangspunt genomen en maakt de mediator op dit nieuwe uitgangspunt weer modificaties in de hoop een nog beter voorstel te vinden. Als niet iedereen het nieuwe voorstel beter vindt, maakt de mediator een andere modificatie op het laatst gevonden uitgangspunt en brengt dat weer ter stemming in.
Dit proces wordt herhaald totdat een maximaal aantal rondes is verstreken, of totdat een andere stopconditie is bereikt (zoals tijd). Het proces zoekt zijn weg omhoog in de zoekruimte naar de betere uitkomsten, vandaar de naam Hill Climbing. Aangezien er meerdere pieken in het landschap zijn, kan het zijn dat het proces naar een piek gaat die niet de hoogste is. Om dat probleem te ondervangen kunnen de deelnemers ervoor kiezen om niet alleen betere voorstellen te accepteren, maar ook bewust soms akkoord te gaan met een uitkomst die niet beter is, maar misschien de weg opent naar een andere, hopelijk hogere piek. Deze laatste aanpak is een vorm van Simulated Annealing. Het is dus aan de deelnemers om hun stem op een slimme manier uit te brengen: via de Hill Climbing-aanpak, waarbij ze alleen betere voorstellen accepteren als nieuw uitgangspunt, of de Simulated Annealing-aanpak, waarbij ze soms voorstellen accepteren die niet beter zijn, maar die hopelijk tot een hogere piek leiden.
 
Service
Wie afhankelijk is van cloud computing moet zich realiseren dat de dienst die wordt afgenomen, draait op een systeem dat wel eens plat gaat. Je moet dus weten hoe vaak en hoe lang dat is en je zult hierover afspraken moeten maken met de leverancier. In het zogenoemde service level agreement van het Google Apps-contract dat de gemeente Los Angeles met Google sloot (november 2009) staat bijvoorbeeld: ‘(...) web interface will be operational and available to customer at least 99.9% of the time in any calendar month’ (Educause, 2012). Voor elke dienst moet men zich afvragen hoe hoog dit percentage moet zijn en over welke periode. Een overeenkomst moet ook informatie bevatten over dienstkrediet en wanneer je daar recht op hebt, alle kosten en onkosten, de beveiliging van informatie, privacy-issues, de overslag van data en aanpassingen en wijzigingen van de overeenkomst.
Literatuur
Cain, C.C. & Foley & Lardner LLP (2010). Negotiating Cloud Computing Contracts, www.networkcomputing.com/cloudcomputing/229501346.
Educause (2012). Cloud Computing Contracts, www.educause. edu/wiki/Cloud+Computing+Contracts.
Klein, M. et al. (2003). Protocols for negotiating complex contracts. IEEE Intelligent Systems, 18, pp. 32-38.
Metz, R. (2010). Cloud Computing Explained. Educause Quarterly , 33(2).
Smith, D.M., D.W. Cearly & D.C. Plummer (2010). Key Issues for Cloud Computing (G00175264), March 29, 2010.
Trappler, T.J. (2010). If It’s in the Cloud, Get It on Paper: Cloud Computing Contract Issues. Educause Quarterly, 33(2).
Catholijn Jonker
is hoogleraar interactive intelligence aan de TU Delft. Zij is gespecialiseerd in agenttechnologie en het ondersteunen van mensen bij het nemen van complexe beslissingen. Verder is zij werkzaam bij het onderzoeksinstituut Almende op het gebied van zelforganisatie en agenttechnologie. E-mail: c.m.jonker@ tudelft.nl.
Reyhan Aydogan
is postdoc op het gebied van agenttechnologie voor onderhandelen in de Interactive Intelligence-sectie van de TU Delft. E-mail: reyhan.aydogan@gmail.com.

Tag

Onderwerp



Niet gevonden? Vraag het de redactie!

Heeft u het antwoord op uw vraag niet gevonden, of bent u op zoek naar specifieke informatie? Laat het ons weten! Dan zorgen we ervoor dat deze content zo snel mogelijk wordt toegevoegd, of persoonlijk aan u wordt geleverd!

Stel uw vraag