Oudere IT'ers profiteren nauwelijks van economisch herstel

“Terwijl jongere IT’ers profiteren van het economisch herstel, geldt dat helaas nog nauwelijks voor oudere automatiseerders”, concludeert Rob Witjes, hoofd van de afdeling arbeidsmarktinformatie bij UWV. De slechte arbeidsmarktpositie voor oudere IT’ers heeft onder meer te maken met de grote keuze aan werkzoekenden. Op dit moment staan er ruim 16.700 werkloze automatiseerders ingeschreven als werkzoekend bij UWV. Bijna 10.000 van hen ontvangen een WW-uitkering.

In 2014 vonden tot en met de maand november ruim 6500 IT’ers vanuit een WW-uitkering een baan. Hiervan is slechts 21 procent ouder dan 50 jaar, terwijl de helft van de WW’ers met een informaticaberoep 50-plus is. In andere beroepsgroepen ligt het aandeel werklozen van boven de 50 jaar op 45 procent. In 2013 bedroeg het aantal werkhervattingen onder IT-professionals nog iets minder dan 6000, waarvan 19 procent vijftig jaar of ouder was. “Het aandeel werkhervattingen van 50-plussers steeg in 2014 bij alle IT-beroepen, wat betekent dat oudere IT’ers iets gemakkelijker werk vinden dan het jaar ervoor”, vertelt Witjes. Toch is hij niet ­louter optimistisch gestemd over kansen voor oudere IT’ers op de arbeidsmarkt. 50-plussers met een WW-uitkering zijn nog altijd twee keer zo lang werkeloos als werkzoekenden onder de 50. “En hoe langer het duurt, hoe kleiner de kans wordt dat er een nieuwe baan wordt gevonden.”

 

IT-werkgevers spannen zich benedengemiddeld in om oudere werknemers vast te houden

Het opleidingsniveau van de werkhervattende IT-professionals is hoog; meer dan de helft heeft een hbo- of wetenschappelijke opleiding. Bij de 50-plussers is dit zelfs 70 procent. Witjes: “Als oudere IT’er is de kans op werk het grootste als je een hbo- of wetenschappelijke opleiding hebt. De beste kansen op uitstroom hebben WW’ers die staan ingeschreven als wetenschappelijk systeemanalist, programmeur of systeemontwerper.” Lager opgeleide automatiseerders op leeftijd kost het aanzienlijk meer moeite om een baan te vinden. Dit komt volgens Witjes niet alleen ­omdat IT-werkzaamheden steeds complexer worden, maar ook omdat werkgevers als ze kunnen kiezen liever een hbo’er aan boord halen voor een mbo-functie dan een mbo’er. “Dat geldt zeker voor functies op het gebied van netwerkbeheer en applicatieontwikkeling.”

Veel werkgevers geven bij gelijke geschiktheid bovendien de voorkeur aan een jonge werknemer. Die zijn allereerst vaak goedkoper. Al is dat volgens Natasja Fortuin, consultant bij uitzendbureau Unique dat onder meer IT-professionals bemiddelt, niet per se het geval. “Dit is per kandidaat anders. Wel is het zo dat een kandidaat met meer jaren werkervaring vaak een bepaalde salarisindicatie heeft waar de werkgever rekening mee moet houden."

 

Kennis veroudert snel

Fortuin merkt wel dat oudere IT-professionals niet altijd voldoende up-to-date zijn qua IT-kennis en vaardigheden. “Als  iemand 25 jaar voor een bepaalde organisatie heeft gewerkt en daar met een bepaald systeem heeft gewerkt, is het logisch dat allround kennis met betrekking tot andere programma’s soms ontbreekt, wat een snelle doorplaatsing lastiger maakt.” Witjes vult aan: “Zeker in de IT, waar de ontwikkelingen razendsnel gaan, is de kans dat je specialisme verouderd raakt groot.” Hij ziet het als gedeelde verantwoordelijkheid voor werknemers en –gevers om te zorgen voor voldoende bijscholing. Hiervoor is er volgens hem wel een cultuurverandering nodig in de sector. “Werknemers moeten zich ervan bewust zijn dat ze dit zelf ook actief moeten oppakken om hun inzetbaarheid te vergroten en werkgevers moeten zich hier ook actiever tegenaan bemoeien dan ze nu doen.

 

Enorme bak aan ervaring is voor werkgevers vaak van onschatbare waarde

Loopbaanbegeleiding moet hoger op de agenda. Uit onderzoek van UWV blijkt namelijk dat IT-werkgevers zich benedengemiddeld inspannen om oudere werknemers vast te houden”, aldus Witjes. Veel werkgevers zijn volgens hem bevooroordeeld over ­oudere IT’ers. “Het beeld bij werkgevers is vaak dat ouderen minder flexibel zijn. Terwijl UWV juist merkt dat hun flexibiliteit zeer groot is. Ouderen brengen daarnaast een hoop kennis, levenservaring en loyaliteit naar de werkgever mee.” Daar is Fortuin het mee eens. “Die enorme bak aan ervaring is voor werkgevers vaak van onschatbare waarde.” Bij het zoeken naar een geschikte kandidaat zegt zij zelf niet naar leeftijd te kijken, maar naar de kwaliteit van de kandidaat. “Geschiktheid voor de vacature staat ­boven alles.” De Unique-consultant merkt dat IT-professionals vrij schaars zijn voor de IT-vacatures die het uitzendbureau in haar portefeuille heeft. “Dat komt omdat deze vacatures vaak specifiek gericht zijn op bepaalde kennis en ervaring met systemen. In mijn ogen betekent dat meer kansen voor IT’ers boven de vijftig op het moment dat zij over de juiste kennis beschikken.”

 

Slag in de rondte gesolliciteerd

Bram van der Horst (60) raakte in maart 2013 zijn baan als systeembeheerder kwijt, omdat kinderopvangorganisatie Hefgroep waar hij al drie jaar werkte failliet ging. “Ik had het er hartstikke naar mijn zin, maar omdat de economische crisis en de bezuinigingen van het kabinet zo’n grote weerslag hadden op de kinderopvangsector, kwam ik op straat te staan.” Van der Horst noemt de arbeidsmarktpositie van 50-plussers in de ICT ronduit slecht. Hij weet uit ervaring dat het moeilijker is om een baan te krijgen als oudere werkzoekende in de IT. De afgelopen jaren verloor hij één keer eerder zijn baan door een reorganisaties: als hoofd ICT bij SCAL Medische Diagnostiek. “Twee keer je baan verliezen doet echt wel wat met je. Dat voelt niet fijn.” Hij ging meteen aan de slag met het updaten van zijn cv en solliciteerde zich een slag in de rondte: brieven schrijven, internet afstruinen, vrienden en kennissen inschakelen, social media inzetten en hij schreef zich in bij uitzendbureaus. “Ik deed er alles aan. Maar ik kreeg nauwelijks reacties op mijn sollicitaties – in totaal ruim 70.”

Gezien de grote hoeveelheid sollicitaties die binnenkomen op een vacature, wordt vaak volstaan met een automatische reply. Uitgenodigd voor een gesprek naar aanleiding van een brief werd hij niet. Ondertussen deed hij vrijwilligerswerk bij een kringlooporganisatieop de afdeling Personeelszaken, om vooral niet stil te zitten.

Ook Van der Horst rept over hardnekkige vooroordelen bij werkgevers over oudere automatiseerders. “IT’ers van boven de 50 vaak worden weggezet als bejaard. Dat is natuurlijk onterecht. Ik heb uit ervaring gemerkt dat een oudere, ervaren persoon juist rust en bezinning kan brengen op een afdeling en dat hun ervaring op het gebied van projecten kan bijdragen aan realistische inschattingen.” Hij kreeg een keer het commentaar tijdens een sollicitatiegesprek dat hij zich zo jong gedroeg en er jong ­uitzag voor zijn 60 jaar. “Dat is een vooroordeel, maar men was wel zo eerlijk om het te zeggen.”

Volgens Van der Horst is het vrijwel onmogelijk voor IT’ers om stil te staan bij alle nieuwe technologieën. “Er komt zo veel op ons af. Het is een tak van sport die – zeker de laatste tien, vijftien jaar – volop in beweging is. Van DOS 3.2 naar Citrix virtualisatie, van 20 Mb HHD naar 2 Tb SSD-opslag. Dat is een hoop bagage, maar ook een hoop kennis. Ik merk dat opleidingsbudgetten vaak een sluitpost zijn in plaats van een structureel onderdeel. Er wordt ons gevraagd om tonnen kostende hardware en ­software met een boek van 40 euro te leren bedienen.”

 

Uitzendwerk

Opvallend is dat steeds meer ouderen via een uitzendbureau aan de slag raken. Dat geldt overigens  ook voor jongere werknemers, gezien de flexibiliseringstrend op de arbeidsmarkt. Ook Van der Horst kwam via een ­uitzendbureau weer aan een nieuwe baan. UWV nodigde hem uit voor de netwerktraining ‘Succesvol naar werk’, speciaal bestemd voor 50-plussers. De training bestaat uit tien bijeenkomsten waar sollicitatievaardigheden worden geoefend, zoals jezelf presenteren, netwerken, vacatures zoeken en je eigen kwaliteiten beoordelen. Ik vond de training heel ­nuttig en heb er dingen geleerd die ik nog niet wist. Vooral netwerken is heel belangrijk. Via via vinden mensen toch het vaakst een baan.”

Bij een van de trainingen was Fortuin aanwezig namens uitzendbureau Unique, een van de contractpartners voor het werven en selecteren van personeel voor UWV. “Tijdens de training voor 50-plussers moesten ­cursisten een elevatorpitch doen van een minuut waarin ze zichzelf ­presenteren. Bram kwam op mij over als een rustige, gemotiveerde man met een vriendelijke uitstraling en specifieke kennis”, aldus Fortuin. ­Unique had een vacature als applicatiebeheerder bij de Nederlandse ­Emissieautoriteit van het ministerie van Infrastructuur en Milieu en daar leek Bram een geschikte kandidaat voor.

Na het inwinnen van referenties en een gesprek op het uitzendbureau werd hij voorgesteld voor de vacature, waarna hij op sollicitatiegesprek mocht komen. Hij kreeg de baan bij de onafhankelijke organisatie die con­troleert of de nationale doelstellingen voor klimaat en hernieuwbare energie gehaald worden. Van der Horst: “Het is fantastisch om weer bezig te zijn. Ik heb fijne collega’s, maar ook inhoudelijk vind ik mijn baan interessant al is het toch wat anders dan waar ik eigenlijk voor opgeleid ben.”

 

Meer onzekerheid en risico

Fortuin vertelt dat zij regelmatig bij oudere werkzoekenden ziet dat kandidaten jarenlang in dezelfde functie hebben gewerkt. “Als je 25 jaar op dezelfde plek hebt gezeten, is het heel lastig om weer te moeten solliciteren. Ik merk aan de mensen die deelnemen aan de workshop wel dat ze supergemotiveerd zijn om weer aan het werk te gaan. Ze komen tijdens de workshop ook in contact met andere werkzoekenden die in dezelfde situatie zitten. Dat is goed. Je ziet soms veel onzekerheid.” Het is volgens haar belangrijk om in jezelf te blijven geloven, vasthoudend te blijven en niet bij de pakken neer te gaan zitten.

Maar brengt het feit dat steeds meer werkgevers werken met flexkrachten  geen extra risico met zich mee voor ouderen? Houden werkgevers die ouderen straks wel aan boord, of komen ze als eersten weer op straat te staan zodra hun contract niet meer kan worden verlengd? Fortuin denkt niet dat dit het geval is. “Het gaat om het functioneren van de kandidaat en of hij of zij van toegevoegde waarde is voor een organisatie of afdeling. Wat je wel ziet is dat er bij afschaling binnen een organisatie soms eerder afscheid wordt genomen van een tijdelijke medewerker dan van bijvoorbeeld een vaste medewerker maar dat heeft niets met leeftijd te maken.” Witjes benadrukt dat (half)jaarcontracten in plaats van een vaste aanstelling of ingeschakeld worden als zzp’ers in plaats van op de loonlijst staan veel meer onzekerheid en risico met zich meebrengt. “En daar hebben vooral ouderen last van. Jongeren weten niet beter en liggen er niet wakker van. 50-Plussers moeten al knokken tegen vooroordelen en hebben het idee dat ze zich extra moeten bewijzen, dat wordt er door de flexibiliseringstrend niet makkelijker op.”

En van der Horst? Die kreeg in eerste instantie een contract tot eind 2014 aangeboden, maar dat is inmiddels verlengd tot eind 2015. Of zijn contract uiteindelijk wordt omgezet in een vast dienstverband, durft hij niet te zeggen. “Hoe ouder je wordt, hoe spannender het wordt.”

Tag

WW

Onderwerp



Niet gevonden? Vraag het de redactie!

Heeft u het antwoord op uw vraag niet gevonden, of bent u op zoek naar specifieke informatie? Laat het ons weten! Dan zorgen we ervoor dat deze content zo snel mogelijk wordt toegevoegd, of persoonlijk aan u wordt geleverd!

Stel uw vraag