Postinitieel IT-management onderwijs aan Vlaamse businessschools

Postinitieel IT-management onderwijs aan Vlaamse businessschools

 
In Vlaanderen is er een lange traditie van academisch postinitieel onderwijs binnen de businessschools. Dit postinitieel onderwijs is gebaseerd op de evoluties geïnitieerd door de Bolognaverklaring en wordt erkend door lokale en internationale kwaliteits- en accreditatieorganen. Ook het postinitieel IT-managementonderwijs is binnen dit kader aan de Vlaamse businessschools gegroeid, zoals wordt toegelicht in dit korte overzicht.
 
De bachelor-masterstructuur
Zoals ook aangegeven door de auteurs van de andere thema-artikelen in dit nummer, wordt het hoger onderwijs (ook) in Vlaanderen grotendeels vormgegeven door de Europese ontwikkelingen in het kader van het Bolognaproces. Dit is het proces om tot een eengemaakte Europese hogeronderwijsruimte te komen en moet het voor studenten en afgestudeerden gemakkelijker maken om in een ander Europees land te gaan studeren en werken. De bachelor-masterstructuur is een van de meest zichtbare gevolgen van het Bolognaproces. Het hoger onderwijs in Vlaanderen biedt binnen dit Europese kader in feite opleidingen aan in drie cycli. De bacheloropleiding vormt de eerste cyclus, de masteropleiding de tweede cyclus en de doctoraatsopleiding de derde cyclus. Daarnaast wordt er voorzien in voortgezette opleidingen, bachelor-na-bacheloropleidingen en master-namasteropleidingen. Samengevat ziet de structuur er dus als volgt uit:

• bacheloropleidingen:
• professioneel gerichte bacheloropleidingen;
• academisch gerichte bacheloropleidingen;
• masteropleidingen;
• voortgezette opleidingen:
• bachelor-na-bacheloropleidingen;
• master-na-masteropleidingen;
• doctoraatsopleidingen.
 
Alle door Vlaanderen erkende opleidingen binnen de bovenstaande structuur worden geregistreerd in het Hogeronderwijsregister (www.hogeronderwijsregister.be). In dit register worden ook de erkende ‘postgraduaten’ vermeld. Dit zijn opleidingstrajecten (minimaal 20 ECT-studiepunten) die verder bouwen op een bachelor- of masteropleiding en een verbreding of verdieping beogen van de al verworven competenties. Een postgraduaat resulteert in een getuigschrift in plaats van een diploma. Een belangrijk verschil tussen het Belgische en Nederlandse postinitieel hoger onderwijs isdat de kosten voor een vergelijkbare studie en getuigschrift in Vlaanderen soms tot meer dan de helft lager zijn dan in Nederland, waarbij niet aan kwaliteit wordt ingeboet. Het is dan ook een bekend fenomeen dat veel Nederlanders in de grensstreken besluiten om in Vlaanderen een studie te volgen, wat sinds het Bolognaproces een grotere vlucht heeft genomen.
 
Twee soorten instellingen
Om opleidingen te organiseren en erkende diploma’s af te leveren zijn er twee soorten door de Vlaamse overheid erkende instellingen van hoger onderwijs: ‘ambtshalve geregistreerde instellingen’ en ‘niet-ambtshalve geregistreerde instellingen’. De ambtshalve geregistreerde instellingen zijn de ‘traditionele’ instellingen van hoger onderwijs. In de eerste plaats vallen universiteiten en hogescholen in deze groep. Zij bieden vooral bachelor-, master- en doctoraatsopleidingen. Op postinitieel niveau maken ook een aantal Vlaamse businessschools deel uit van de ambtshalve erkende instellingen, zoals Vlerick Leuven Gent Management School, de autonome managementschool van de Universiteit Gent en Leuven, en Antwerp Management School, de autonome managementschool van de Universiteit Antwerpen. Beide scholen hebben in Vlaanderen een lange traditie van managementonderwijs op postinitieel niveau, inclusief de zogenaamde master-na-masterdiploma’s en tal van andere kortlopende voortgezette opleidingen.

De niet-ambtshalve geregistreerde instellingen zijn alle andere instellingen die hoger onderwijs aanbieden en die door de Vlaamse overheid erkend kunnen zijn. Na erkenning op basis van een dossier mogen deze instellingen bachelor- en masteropleidingen voor accreditatie aanbieden aan de Nederlands-Vlaamse Accreditatieorganisatie (NVAO). Voorbeelden in deze groep zijn het Vesalius College en het Europa Collega. Recent werd het privébedrijf Inno.com opgenomen in deze lijst. IT-managementopleidingen aan Vlaamse academische businessschoolsIn Vlaanderen hebben de academische businessschools Vlerick en Antwerp Management School een sterke portefeuille ontwikkeld van IT-managementonderwijs. Beide scholen hebben een brede waaier van IT-managementopleidingen, elk met eigen speerpunten. Zo biedt Vlerick de langlopende Executive Master Class in Business Process Management aan. Daarnaast organiseert zij kortlopende trajecten rond business intelligence, business transformation, business process management, leiderschap in ICT en ICT-management. Op de Antwerp Management School lopen twee executive masters (master-na-masterdiploma), respectievelijk de Executive Master of Enterprise IT Architecture en de Executive Master of IT Governance and Assurance. Dit wordt aangevuld met specifieke korte trajecten (masterclasses) rond IT leadership, IT architecture, business process management, IT assurance en information security management. De Antwerp Management School is de enige academische businessschool in Vlaanderen die erkende master-na-masteropleidingen in IT-management aanbiedt. Deze masteropleidingen in IT Governance & Assurance en Enterprise IT Architecture worden over twee jaar gespreid, met intensieve bijeenkomsten om de drie weken en een masterproject waarin deelnemers een complex IT-managementprobleem oplossen op een toepassingsgerichte en wetenschappelijk onderbouwde manier. Bij de niet-ambtshalve geregistreerde instellingen biedt het consultancybureau Inno.com recent ook een master-na-master aan in ICT Enterprise Architecture.
 
De balans tussen ‘rigor’ en ‘relevance’
De academische businessschools bouwen voort op hun eigen practice-oriented onderzoeks en competentiecentra en bieden op basis hiervan opleidingen aan, steeds gebaseerd op wetenschappelijke resultaten (‘rigor’) en diep geworteld in de praktijk (‘relevance’). Zo heeft Antwerp Management School een lange traditie van toegepast onderzoek in het IT Alignment and Governance (ITAG) Research Institute, waar onder meer heel wat onderzoek wordt verricht ter ondersteuning van de verdere ontwikkeling van het internationale IT-governanceraamwerk COBIT, en waar allianties zijn gemaakt met onderzoeksgroepen die werken aan ‘normalized systems’ (IT-architectuur) en ‘design & engineering methodology for organizations’ (enterprisearchitectuur). Ook Vlerick heeft een lange traditie inzake toegepast onderzoek, onder meer binnen het Centre of Excellence for Business Process Management.

In het streven naar kwaliteit en op onderzoek gebaseerd onderwijs zijn de academische businessschools vaak ook erkend door tal van accreditatieorganisaties, zowel lokaal (bijvoorbeeld door NVAO) als internationaal, bijvoorbeeld door AACSB (The Association to Advance Collegiate Schools of Business). AACSB werd in 1916 opgericht als internationale instelling voor kwaliteitszorg en accreditatie voor business- en accountingopleidingen op bachelor-, master- en doctoraalniveau. Op dit moment zijn in België twee scholen door AACSB geaccrediteerd (Universiteit Antwerpen – Faculty of Applied Economics & Antwerp Management School, Vlerick Leuven Gent Management School), in Nederland vier (Erasmus Universiteit Rotterdam – Rotterdam School of Management, Maastricht University – Maastricht University School of Business and Economics, Tilburg University – Faculty of Economics and Business Administration, Rijksuniversiteit Groningen – Faculty of Economics and Business).

Deze aandacht voor onderzoek en kwaliteit is van belang voor het garanderen van degelijk en onafhankelijk IT-managementonderwijs, op basis van onderzoek en toepasbaar in de praktijk. Om het in de woorden van AACSB te formuleren: ‘Scholarly inquiry is an essential process that places collegiate business schools in a unique and important position at the intersection of management theory, education and practice. (…) Unquestionably, business schools and their faculties play a crucial role in business and society by creating value through high-quality scholarship and research.’ De relevantie van dergelijk onderwijs kan uiteraard ook worden afgemeten aan het succes van deze opleidingen. Het veld van executivemanagementopleidingen (ook executive-ITmanagementopleidingen) is uiteraard meer en meer competitief en internationaal, maar zowel Vlerick als Antwerp Management School is succesvol in het ophalen van onderzoeksgelden uit het veld en in het organiseren van langdurige en financieel rendabele opleidingen op een onafhankelijke manier. Beide zaken illustreren meteen de marktrelevantie. Antwerp Management School ontvangt ook meer en meer Nederlanders aan zijn IT-managementopleidingen.
 
Conclusie
Het postinitieel IT-managementonderwijs aan de Vlaamse academische businessschools is gegroeid vanuit een sterk kwaliteitskader en de evolutie van het Bolognaproces. Deze context moet voor de deelnemers en studenten garant staan voor onderbouwd en state-of-the-art onderwijs dat Europees en internationaal erkend en overdraagbaar is. Het succes van deze instellingen bij het uitvoeren van rendabele onderzoeks- en onderwijsprogramma’s gefinancierd door het veld, illustreert de relevantie en noodzaak van dergelijke trajecten.
 
Prof. dr. Steven De Haes
is associate professor information systems management en associate dean master programs aan de Antwerp Management School en gastdocent aan de Universiteit Antwerpen. Hij is academic director van de Executive Master of IT Governance and Assurance en de Executive Master of Enterprise IT Architecture. E-mail: steven.dehaes@ams.ac.be.
 
Prof. dr. Wim Van Grembergen
is gewoon hoogleraar information systems management aan de Universiteit Antwerpen en de Antwerp Management School. Hij is academic director van de Executive Master of IT Governance and Assurance en de Executive Master of Enterprise IT Architecture. E-mail: wim.vangrembergen@ua.ac.be.
 
Prof. dr. Hans Mulder
is executive professor aan de Antwerp Management School en is verbonden aan de Universiteit Antwerpen. E-mail: hans. mulder@ua.ac.be.

Onderwerp



Niet gevonden? Vraag het de redactie!

Heeft u het antwoord op uw vraag niet gevonden, of bent u op zoek naar specifieke informatie? Laat het ons weten! Dan zorgen we ervoor dat deze content zo snel mogelijk wordt toegevoegd, of persoonlijk aan u wordt geleverd!

Stel uw vraag