Social media in perspectief

Social media in perspectief
Social media zijn niet meer weg te denken uit onze samenleving.
Ze zijn een belangrijk middel geworden om te communiceren en te cocreëren. De auteur laat zien hoe social media op verschillende manieren en om verschillende redenen kunnen worden ingezet in een aantal vakgebieden: social media vanuit het perspectief van de speurder, de ontwikkelaar, de marketeer en de zelfstandige professional.
In dit artikel wordt een beeld geschetst van de toepasbaarheid van social media. Er wordt geen uitputtend overzicht gegeven van de hoeveelheid beschikbare middelen of hoe deze optimaal in te zetten zijn. Het artikel is slechts bedoeld om de lezer tot nadenken aan te zetten.
De speurder
If you can't beat them, joi them
Opsporingsdiensten hebben van oudsher moeite met innoveren. Ze willen wel vooruitstrevend denken, maar het ook werkelijk doen is een ander verhaal. Nieuwe ontwikkelingen, zeker in het digitale tijdperk, worden met argusogen bekeken. Dit heeft te maken met het natuurlijke wantrouwen van opsporingsmensen tegenover alles wat nieuw en onbekend is.
In de beginperiode van de opkomst van social media was de houding niet anders. Er werden presentaties gegeven waarin eigenlijk alleen maar gewaarschuwd werd om vooral niet te veel van je zelf op social media te zetten. Ook verkeerde personen zouden dit immers lezen. In de presentaties werd met geen woord gerept over de voordelen ervan en de wijze waarop er in de opsporing gebruik van kon worden gemaakt. Pas sinds enkele jaren ontdekt opsporend Nederland de voordelen van social media. Elke zichzelf respecterende wijkagent heeft een eigen Twitteraccount waarop hij wetenswaardigheden uit zijn wijk vermeldt. Politiekorpsen hebben hun eigen Twitter-accounts en Facebook-pagina’s. Hierop doen zij oproepen om de bevolking om hulp te vragen of geven zij informatie over het werk dat ze doen. Opsporingsambtenaren hebben hun eigen groepen op LinkedIn waar vakinhoudelijke onderwerpen bediscussieerd worden. En terecht. social media zijn een aanvulling in de opsporing.
Via Twitter, Facebook en Hyves kun je veelal openbaar zien wie de contacten zijn van verdachten, met wie ze afspreken, wat ze doen en waar ze naartoe gaan. Dit biedt inzicht in de levensstijl van personen; via de traditionele weg duurt het veel langer of lukt het helemaal niet om dat inzicht te verkrijgen. Op die manier kunnen bepaalde groepen geïdentificeerd worden. Vervolgens kan uit andere bronnen, die al dan niet openbaar zijn, aanvullende informatie worden opgehaald. Dit alles is mogelijk zonder dat de verdachte kan zien wie hem volgt of bekijkt. Eind april werd in Den Haag een juwelier overvallen en gedood. Binnen enkele uren plaatste
de politie, maar ook politiemensen afzonderlijk, oproepen op Twitter en Facebook. Deze werden weer gedeeld door hun vrienden. Binnen korte tijd worden zo heel veel mensen die in de betreffende regio wonen bereikt. De politie plaatste ook bewakingsbeelden op internet. Hiermee gebeurde hetzelfde: de beelden werden op Facebook verspreid. Het gevolg: bijna honderd tips en uitbreiding van het rechercheteam. Het besef moet doordringen dat social media geen gevaar hoeven te betekenen. De vereiste is wel dat ze op een verantwoorde manier worden gebruikt. Dan heeft iedereen er profijt van.
Gelukkig dringt het besef al aardig door. Socialmediamiddelen zijn bij goed gebruik geen vloek maar een zegen. Voor iedereen. Toch kleven er zeker ook wel risico’s aan het gebruik van social media. Daarom is het belangrijk dat wij onze kinderen leren bewust gebruik te maken van de mogelijkheden die internet biedt.
De ontwikkelaar
Bedenk je het zelf of bied je kansen?
Volgens verschillende onderzoeken worstelt het bedrijfsleven flink met vraagstellingen rondom social media. Waar kun je ze nu echt voor inzetten? Welke boodschappen breng je wel of niet via social media? En welke social-mediamiddelen kun je benutten voor zakelijke doeleinden? Het begint bij het besef dat social media een waardevolle toevoeging kunnen zijn op bestaande kanalen voor communicatie. Conservatieve bestuurders begrijpen nog niet altijd goed waar social media hen kunnen helpen met de bedrijfsvoering. Er wordt met argusogen gekeken naar de ontwikkelingen. Het uiteenbarsten van de internetbubbel begin deze eeuw staat velen nog helder voor ogen. Er zijn mensen die herhaling hiervan vrezen.
De moderne ondernemer staat meer open voor de vernieuwing. Inzet van social media maakt standaard deel uit van hun bedrijfsstrategie. Zij zijn opgegroeid met social media en daardoor hebben zij ook de kracht ervan ontdekt. Of het nu gaat om de ontwikkeling van een eenvoudige applicatie voor het Apple-platform of het opzetten van een eigen internetwinkel, het ligt binnen het bereik van iedereen.
De zorgen van bestuurders van grote organisaties worden vooral veroorzaakt door de technologische versnelling in de afgelopen jaren. Uitvindingen ontwikkelen zich sneller tot innovatie, mede door direct contact via social media. Jonge ondernemers denken anders. Zij hebben nagenoeg geen moeite om in een korte tijd relatief veel creatieve denkkracht te verzamelen via social media. Deze samenwerking wordt cocreatie genoemd. De resultaten die met cocreatie worden geboekt, zijn noemenswaardig. In Limburg werd onlangs een jongen van net 22 jaar miljonair omdat zijn zelfontwikkelde applicatie werd opgekocht door Facebook. Hij had in zijn vrije tijd een applicatie ontwikkeld voor het eenvoudig bewerken van foto’s. Door het mogelijk te maken de foto’s na bewerking weer te delen via social media was zijn gebruikersgroep flink gestegen. Voor Facebook reden genoeg om de applicatie te willen inzetten voor zijn gebruikers.
Het gaat om vertrouwen. Facebook heeft genoeg mogelijkheden om zelfstandig dergelijke functionaliteiten te ontwikkelen, maar doet dit niet. Facebook ontwikkelt wel zelf het platform continu door, maar nieuwe functionaliteiten kunnen ook worden ontwikkeld door de gebruikers van het platform. Over de hele wereld worden dagelijks functionaliteiten voor toevoeging op social media ontwikkeld. Grote partijen als Facebook benutten hiermee een denk- en ontwikkelcapaciteit die groter is dan een onderzoeks- en ontwikkelafdeling binnen een grote onderneming ooit zal worden. Het onderzoeken en ontwikkelen kost Facebook relatief weinig. Facebook heeft ook geen invloed op wat er morgen wordt aangeboden. Niet alle ontwikkelingen komen in aanmerking om te worden opgenomen in het platform, maar één ding
is zeker: als een functionaliteit interessant is voor het grotere publiek, heeft de ontwikkelaar de kans om in korte tijd veel geld te verdienen omdat partijen als Facebook bereid zijn serieuze bedragen te betalen voor wat zij hebben ontwikkeld. Deze wijze van bedrijfsvoering en beloning motiveert dan weer andere mensen om ook serieus te gaan ontwikkelen voor het platform. Het is financieel interessanter om een dergelijk bedrijfsmodel te benutten dan zelf een onderzoeks- en ontwikkelafdeling in stand te houden.
De marketeer
Hallo, ik ben een klant!
Consumenten worden steeds mondiger. Social media bieden ieder individu de kans om genoegen en ongenoegen ongecensureerd te uiten. Actieve gebruikers van social media bouwen in een korte tijd met de juiste middelen een grote groep van ‘volgers’ of ‘vrienden’ op. Het bereik van een eenvoudige boodschap breidt zich hierdoor snel uit. Voor bedrijven biedt het goede kansen op interactiviteit met de gebruikers.
Voor leveranciers van consumentenproducten en -diensten is het belangrijk dat klanten bereid zijn om aanbevelingen te doen. In reclames op tv wordt tegenwoordig zelfs melding gemaakt van het feit dat veel van de bestaande klanten het product of de dienst van deze leverancier willen aanprijzen. Social media zijn bij uitstek geschikt om aanbevelingen te doen. Hoe eenvoudiger het is om een aanbeveling te doen, hoe sneller mensen bereid zijn om ook daadwerkelijk een aanbeveling te doen. De ‘Like’-knop op Facebook is hier een mooi voorbeeld van. Andere bedrijven stimuleren de aanbevelingen zelfs door een korting te geven als er een aanbeveling wordt gedaan. Social media worden hierdoor ingezet als een extra middel voor marketing.
De lancering van nieuwe producten en diensten gebeurt steeds vaker via social media. De kosten voor marketing via conservatieve kanalen zoals advertenties en reclames zijn ten opzichte van het virale effect van social media zeer hoog. De gedrukte pers heeft de afgelopen jaren een ware daling gezien in de opbrengsten uit advertenties, waardoor zelfs kranten en bladen opgeheven moesten worden. Er zijn nieuwe bedrijven ontstaan die zich hebben gespecialiseerd in online marketing. Zij doen gericht onderzoek naar gebruikerservaringen en hebben hiermee een goed inzicht gecreëerd in de verschillende doelgroepen. Het eerste advies van deze bedrijven is om social media zeker serieus te nemen bij een marketingcampagne. Niet alle producten of diensten lenen zich ervoor om te worden aangeprezen via social media. Een gezonde mix van bestaande kanalen met de verschillende mogelijkheden van social media verhoogt de kansen. Google heeft in het verleden een andere unieke wijze benut. Zij gaven alleen bestaande gebruikers de kans om nieuwe mensen uit te nodigen voor de nieuwe dienst. Het was niet mogelijk om je zonder deze uitnodiging te registreren.
Er is ook een keerzijde van de medaille: ontevreden klanten kunnen hun klachten via social media snel kenbaar maken. Wanneer zich een dergelijk probleem voordoet, is het raadzaam om proactief te handelen. Het bewijs is al meerdere malen geleverd dat verstoringen in de dienstverlening of fouten in producten kunnen leiden tot ernstige reputatieschade. In dergelijke gevallen kan berichtgeving via social media het bedrijf helpen om informatie uit de eerste hand te geven. Voorwaarde is wel dat die informatie transparant moet zijn. Korte krachtige boodschappen met een hoge mate van realiteit worden serieus genomen. Twitter is een social-mediamiddel dat zich perfect leent om korte boodschappen te versturen. In de berichten kunnen verwijzingen worden opgenomen naar websites waar meer uitleg gegeven wordt. Een bericht via Twitter verspreidt zich razendsnel onder een grote groep van mensen als de boodschap goed gekozen is.
De intentie om transparant met klanten te willen communiceren staat centraal bij social media. Ook hier geldt de gouden regel dat alléén social media inzetten niet dé oplossing is, maar dat het gebruik van social media onderdeel moet zijn van het grotere geheel.
De zelfstandige professional
Let's work together!
Het aantal zelfstandig ondernemers zonder personeel (zzp’ers) in Nederland is volgens de laatste metingen gestegen tot circa 850.000. Het zijn veelal professionals met een toegesneden expertise die diensten aanbieden op uurbasis. Het zelfstandig ondernemerschap wordt ingegeven door de drang naar vrijheid in contractuele verbindingen en samenwerkingsvormen, naast financiële onafhankelijkheid. Acquisitie is echter voor veel van deze professionals een onontgonnen gebied. Nieuwe opdrachten verwerven is lastig. Social media kunnen een welkome aanvulling zijn bij het zich positief profileren. Een goed ingevuld profiel op LinkedIn kan helpen bij een sollicitatie. Het kan zelfs aanleiding zijn voor werkgevers om mensen te benaderen.
De nieuwe wijze van werven via social media wordt steeds meer ontdekt door werkgevers. Dit wordt enerzijds ingegeven door een tekort aan gekwalificeerd personeel op de arbeidsmarkt en anderzijds door de mogelijkheid om relatief eenvoudig direct in contact te komen met potentiële kandidaten. In de komende jaren gaat hier nog veel meer in veranderen. De eerste effecten van de vergrijzing zijn in verschillende segmenten al merkbaar. De vraag naar HR-consultants, marketingdeskundigen en IT-specialisten neemt al toe. Diverse onderzoeken tonen aan dat deze trend zich verder zal doorzetten, juist ook in andere kennissegmenten.
Persoonlijke branding zal belangrijk worden voor zzp’ers. Zichzelf profileren zit niet standaard in hun genen, zij richten zich bij voorkeur liever op het uitvoeren van de eigen expertise. Er is dan ook een nieuwe markt ontstaan voor het leveren van diensten aan zzp’ers. Ook de grote organisaties zoals banken en verzekeraars ontdekken dat hier een serieuze markt ligt. Een zzp’er die zijn diensten niet alleen aanbiedt aan het bedrijfsleven, maar deze ook weet aan te bieden aan andere professionals, versterkt zijn klantenkring. Het betekent tevens dat je werkt aan je persoonlijke branding. Hoe meer mensen weten van de kwaliteit van de dienstverlening, hoe groter de kans dat er zich nieuwe opdrachten aandienen. Ook hier werkt het principe van mond-tot-mondreclame. Door contacten te laten verlopen via social media werk je actief aan branding.
De meest actuele ontwikkeling is de vorming van samenwerkingsverbanden tussen zzp’ers onderling. Het verenigen van de krachten kan op facilitair gebied substantiële besparingen opleveren. De kracht ligt in een hybride model waarbij reciprociteit centraal staat. De zzp’er die deelneemt aan een samenwerkingsverband krijgt ook de kans om zijn diensten aan te bieden aan het samenwerkingsverband. Hiermee wordt het collectieve belang gestimuleerd en het individuele belang behartigd. Een collectief biedt ook meer mogelijkheden om te onderhandelen met leveranciers van diensten. De vorming van dergelijke samenwerkingsverbanden staat nog in de kinderschoenen. In het verleden zijn er diverse partijen geweest die geprobeerd hebben zzp’ers te verenigen. Tot op heden heeft dit nog niet tot grootschalige oplossingen geleid. De drang naar zelfstandig handelen staat het zich verenigen in samenwerkingsverbanden in de weg. Een mogelijke oplossing is om diversiteit aan te brengen binnen vakverenigingen en samenwerking tussen vakverenigingen te realiseren. De zelfstandigheid kan worden gewaarborgd door commerciële belangen bij het collectief zelf weg te nemen en reciprociteit voor de zelfstandigen te activeren. Of het de gouden sleutel is moet de komende jaren nog blijken. Het creëren van specifieke interessegroepen binnen de vakverenigingen is een cruciaal onderwerp. Het is aan de vakverenigingen om elkaar op te zoeken en mogelijkheden te vinden om met elkaar samen te werken.
Ten slotte
Zoals uit het voorgaande naar voren komt, zijn social media op vele manieren en met verschillende doeleinden toe te passen. Op dit moment wordt er wereldwijd ongetwijfeld weer een groot aantal toepassingen gelanceerd. Het bewustzijn om niet zomaar overal in te springen zonder na te denken blijkt wel uit de beschreven perspectieven. Bezint eer ge begint, geldt zeer zeker ook voor het inzetten van social media. Het sociale karakter van de media wordt vooral ingegeven door de behoefte van mensen om te communiceren. Of het nu via een chatfunctie is in een game of via interessegroepen op een zakelijke website, bij social media gaat het primair om het met elkaar verbinden van mensen.
Richard Raats RI CPM is business strategy consultant bij Akerhill Management B.V. E-mail: richard.raats@akerhill.com.

Tag

Onderwerp



Niet gevonden? Vraag het de redactie!

Heeft u het antwoord op uw vraag niet gevonden, of bent u op zoek naar specifieke informatie? Laat het ons weten! Dan zorgen we ervoor dat deze content zo snel mogelijk wordt toegevoegd, of persoonlijk aan u wordt geleverd!

Stel uw vraag