Succesformule voor DevOps

Iedereen kent tegenwoordig het begrip DevOps. Velen zullen weten dat het gaat over de samenwerking tussen ontwikkelaars en beheerders. Maar wat is er de afgelopen decennia bereikt? Welke lessen heeft de praktijk geleerd? Piet Hoekstra en Jan Bouman vatten de lessen samen in zeven stellingen.

 

DevOps is een begrip dat vanaf 2009 rondgaat in de wereld van IT. Het staat voor Development + Operations. Thema is het overbruggen van de kloof tussen ontwikkeling en beheer, een onderwerp dat al dertig jaar actueel is. Marktontwikkelingen dwingen organisaties daar iets aan te doen. Echter, DevOps gaat over meer dan alleen die kloof. Tijd om het concreet te maken en met lessen te komen.

 

In zijn boek ‘Continuous Delivery and DevOps: A Quickstart Guide’ uit 2012 beschrijft Peter Swartout cultuur, gedrag en werkwijze rond DevOps als volgt:

Weinig belemmeringen tussen ontwikkelaars en beheerders. Ontwikkelaars hebben toegang tot de productie-omgeving en kunnen de werking van hun producten in de praktijk op de voet volgen. Focus op het zo snel mogelijk in productie nemen van nieuwe ontwikkelingen. Focus op tevreden klanten. Iedereen werkt mee aan verhelpen van storingen in de productie-omgeving. Ontwikkelingen volgen elkaar snel op en worden stap voor stap ingevoerd. Werkwijze is doorgaans ‘agile’.

Lessen uit de praktijk kunnen worden samengevat in de volgende zeven stellingen.

 

1. Zonder acceptatie geen succes

De belangrijkste les heeft te maken met de klant. Hoe goed, goedkoop, functioneel en flexibel de IT-oplossing ook is, het succes staat of valt met de acceptatie door de klant. Het betrekken van de klant bij het ontwikkel- en beheerproces blijkt essentieel te zijn. De uitdaging ligt niet alleen bij de IT’ers. Niet elke klant zit te wachten op het werk dat dit met zich meebrengt. Pas als die acceptatie geborgd is, zullen geld en inspanning besteed aan kwaliteit van IT-diensten zich terugbetalen. De succesformule in meest basale vorm is dus: succes = acceptatie x kwaliteit.

 

2. Reduceer complexiteit in techniek en organisatie

Grote organisaties koppelen systemen op allerlei manieren aan elkaar, zowel op het niveau van processen als van techniek. Het IP Telefoniesysteem is daar een voorbeeld van (zie kader). Vooral maatwerk en legacysystemen zijn de boosdoeners. Heel veel technische componenten in een functionele keten vormen essentiële diensten. Deze technische complexiteit gaat hand in hand met organisatorische complexiteit. Verschillende afdelingen en teams zijn eigenaren van schakels in een technisch-functionele keten. Er is dus ook sprake van diverse belangen die leiden tot een organisatorische keten met een wirwar aan betrokkenen, overleggen en afstemmingen.

Tegelijk met deze complexiteit neemt de druk van snelle vernieuwing én businesscontinuïteit toe. Die druk was tien jaar geleden veel minder en het was toen vooral een zaak van IT-managers. Nu is het ook een zaak van de business én een belangrijke drijfveer voor DevOps. De continuïteit, snelheid en flexibiliteit die zij eisen staan op gespannen voet met complexiteit van de systemen. Toverwoorden zijn hier Lean en agile. DevOps brengt deze zaken samen door niet alleen complexiteit van techniek en organisatie te reduceren maar ook die van het IT-deliveryproces.

 

3. Automation is mogelijk gevolg

Meestal wordt het begrip ‘automation’ gekoppeld aan DevOps. Dit is het automatisch laten verlopen van test-, installatie- en beheeractiviteiten op basis van standaardscripts. Door reductie van complexiteit én samenbrengen van ontwikkeling en beheer worden mogelijkheden voor automation aanzienlijk groter. Hierdoor worden doorlooptijden en inspanning minder waardoor er meer capaciteit besteed kan worden aan niet te automatiseren uitzonderingssituaties. Consequentie is dat kwaliteit van IT-diensten toeneemt. Automation zien wij niet als een kenmerk van DevOps maar als een mogelijk gevolg daarvan.

 

4. Los planningsfricties op

Aan de ontwikkelkant is er veel kennis die goed in beheeractiviteiten van pas komt en vice versa. Bijvoorbeeld bij het oplossen van storingen en analyseren van impact van wijzigingen. De beheersbaarheid en onderhoudbaarheid van nieuwe ontwikkelingen zijn vaak een verwaarloosde aspecten. Het dicht bij elkaar plaatsen van ontwikkeling en beheer, of zelfs het samenbrengen van de disciplines in één team, zou veel van die problemen kunnen oplossen.

Echter, er is een verschil waarin het werk gepland wordt. Ontwikkelaars zijn projectgeoriënteerd en werken aan de realisatie van een product binnen een bepaalde tijd. Beheerders zijn lijngeoriënteerd en werken continu aan het voldoen aan servicelevels. Klassieke verschillen in manier van plannen leveren frictie op.

Het wendbaar en snel schakelbaar maken van de teams door het werk agile te plannen, biedt een oplossing. Door het ontwikkelwerk op te delen in kortcyclische eenheden van bijvoorbeeld twee weken kunnen medewerkers snel schakelen tussen ontwikkeling en beheer. Ontwikkel- en beheertaken worden vaak verenigd in één persoon. In combinatie met reductie van complexiteit levert dit goede resultaten op. Hier geldt dat agile een voor de hand liggende werkwijze is, maar dat het bij DevOps primair om de effecten gaat. Korte cycli en combineren van ontwikkeling en beheer kunnen soms ook op andere wijze worden bereikt.

 

5. Zorg voor positieve en initiatiefrijke attitude

Met reductie van complexiteit en agile werken zijn we er niet. Vaak is de manier waarop ontwikkelaars tegen beheerders aankijken een belemmering. Vaak moeten mensen bevoegdheden of verantwoordelijkheden opgeven die verbonden waren aan een bepaalde status. Posities van mensen liggen namelijk minder vast dan voorheen en kunnen snel veranderen. Dit betekent dat mensen mentaal moeten schakelen en dat de cultuur verandert. Persoonlijke drijfveren van alle betrokkenen zijn belangrijk. Het gaat dan om een combinatie van intrinsieke en extrinsieke motieven van mensen, bijvoorbeeld door leuk en uitdagend werk in combinatie met voldoende salaris en carrièreperspectief. Deze motieven bepalen houding en gedrag en zijn van grote invloed op succes of mislukking. Houding en gedrag moeten positief en initiatiefrijk zijn anders werkt het niet.

Draagvlak onder de mensen die het werk moeten doen is dus belangrijk bij initiëren en doorvoeren van veranderingen. Dit doet recht aan de veranderende verhoudingen, namelijk bevoegdheden laag in de organisatie die meer gericht zijn op resultaten dan op (eigen) posities.

 

6. Borg de juiste competenties

Het voorgaande werkt pas als kennis, ervaring en vaardigheden van de mensen die het moeten doen in orde zijn. De juiste competenties zijn en blijven voorwaarde voor succes. Wijzigingen van organisatie en planning met de bijbehorende veranderingen van taken en rollen zal frictie opleveren met competenties. Kan iedereen zijn nieuwe rol aan? Meestal gaat het niet om vakinhoudelijke zaken maar juist om sociale en communicatieve vaardigheden die mensen doen gedijen als positieve en initiatiefrijke collega’s.

 

7. DevOps is geen toverformule

Succes is dus een functie van acceptatie, attitude, competenties en planning in combinatie met vermindering van organisatorische en technische complexiteit. Het voorgaande leidt tot een succesformule voor de toepassing van DevOps (zie figuur). Als men voldoende aandacht schenkt aan alle aspecten van de formule zullen positieve resultaten niet uitblijven. Echter, die aandacht zal nooit mogen verslappen omdat de formule continu gemanaged moet worden.

Casus IP Telefonie (IPT) bij de Rabobank

Jarenlang werd bij de Rabobank gewerkt aan de verbetering van een complex en geavanceerd systeem voor IP Telefonie waarbij pas aan het einde de term DevOps werd gebruikt. In het continue verbeterproces dienden de verschillende DevOps-elementen zich aan. De figuur geeft de belangrijkste aspecten van een analyse uit 2014.

In 2010 is ontwikkeling en beheer van IPT 1.0 uitbesteed aan een externe leverancier. Binnen de bank is de afdeling werkplek met ongeveer 40.000 werkplekken verantwoordelijk. Het Genesys-systeem voor routering en management van de connecties met het Klant Contact Centrum valt onder een andere afdeling.

2010 Reductie organisatorische complexiteit CRM-systeem aan het telefoonnummer van de klant. De technologie is complex en meerdere verantwoordelijke afdelingen in de keten vormen een belemmering. Betrokken afdelingen worden samengebracht in een Center of Excellence waardoor het beheer aanmerkelijk efficiënter wordt dan voorheen.

2012 verdere reductie organisatorische complexiteit Het Center of Excellence landt in z’n geheel in de lijnorganisatie als afdeling UC Telefonie. Er wordt geprofiteerd van de werkwijze die in de projectorganisatie is geleerd. Korte lijnen en korte doorlooptijden.

2012 werken aan acceptatie door klantinteractie UC Telefonie start Functioneel Beheer om meer en betere afstemming met klanten – lokale banken – te realiseren. Signalen over de dienstverlening komen veel beter door.

2013-2014 Reductie technische complexiteit en organisatorische complexiteit IPT 3.0 beoogt aanmerkelijke vereenvoudiging door insourcing en centralisatie van de technologie. Ontwikkeling van IPT 3.0 wordt projectmatig in eigen beheer uitgevoerd en na anderhalf jaar bij alle banken uitgerold. Bij de vorige versie duurde het twee keer zo lang.

2014 Reductie organisatorische complexiteit en versterking attitude en competenties Ontwikkelaars en beheerders waren al samengebracht in dezelfde teams. Nu worden ook formele verantwoordelijkheden daarop aangepast. Dit heeft positieve effecten op attitude en ontwikkeling van competenties van betrokkenen.

2015 Op weg naar agile en verdere reductie van complexiteit Verder ontwikkelen van de samenhang in één doelarchitectuur voor optimale kostenbeheersing. Daarnaast optimalisatie van de testomgevingen met verhoging van kwaliteit. Ook verder doorvoeren van agile werkwijze en geautomatiseerd testen.

Tag

Onderwerp



Niet gevonden? Vraag het de redactie!

Heeft u het antwoord op uw vraag niet gevonden, of bent u op zoek naar specifieke informatie? Laat het ons weten! Dan zorgen we ervoor dat deze content zo snel mogelijk wordt toegevoegd, of persoonlijk aan u wordt geleverd!

Stel uw vraag